Phalaenopsis
Çiçeği için yetiştirilen içmekân süs bitkilerinden dünyada en çok üretilen satılan, yılın her zamanında çiçekçi dükkânlarında bulunan orkideler Phalaenopsis cinsinin birkaç türünden oluşturulmuş hibritlerdir. Süs bitkileri sektöründe doku kültürü ile en çok üretilip satılan bitkilerin başında gelirler.
Çiçek sapı uzunluğuna ve çiçek büyüklüğüne göre Phalaenopsis tipleri:
Birinci gurup iri çiçekliler. Boyu 1 metre olanlar, ortalama yarım metre olanlar ve 30-40cm gibi boyda olanlar.. Mini Phalaenopsislerinse iki tipi var: İkisinde de çiçek sapı uzunluğu 25-35cm civarlarında hemen hemen aynıdır. Birinde çiçekler küçük, diğerinde daha büyüktür. Her iki mini tip büyük tiplere göre daha küçük çiçeklidir. Bakımları büyük küçük her tipte aşağıdaki gibi yapılmalı.
Phalaenopsis orkidesi
Familya: Orchidaeae
Alt familya: Epidendroideae
Gurup: Vandeae
Cins: Phalaenopsis
Tür: Çeşitli hibritler
Genel tanım
Türler ve habitat
Evde Phalaenopsis bakımı
Çiçek açmaları
Güneş ihtiyacı
Esintinin önemi
Su fısfıslamada detaylar
Havanın sıcaklığı ve nemi
Sulama
Besin verme
Phalaenopsis toprağı
Toprak, saksı değiştirme
Dinlendirme
Phalaenopsis problemleri
Çoğaltılması
Genel tanım
Orchidaceae (Orkidegiller) familyasının Epidendroideae alt familyasından, Vandeae gurubundan olan Phalaenopsis cinsinin birbirinden farklı türlerinde yaşam alanları, ekolojik ihtiyaçları, çiçeklenme zamanları ve çiçek şekilleri farklıdır. Bununla beraber ticari önemi yüksek olan gösterişli hibritler genelde tek tip bakım şartları isterler.
İsim
Cinsin genel adı Phalaena (bir tür iri kanatlı güve, bir kelebek çeşidi) ve opsis (gibi, benzer) sözcüklerinden oluşmuştur. Çiçekleri Phalaena böceklerine benzetilip bu ad verilmiş.
Türler ve habitat
Phalaenopsis’in 60 doğal türü ve insanların bu türler arasında melezlemeyle oluşturduğu yüzlerce hibritleri, kültivarları var. Doğal yaşam alanları (habitat) türe göre farklıdır. Güneydoğu Asya’da, Himalayalardan Avustralya’nın kuzeyine kadar tropikal ve subtropikal bölgelerde, en çok dağlardaki sis ormanlarında, yoğun nemli dağ ormanlarında ve yağmur ormanlarında bulunurlar. Evlerde yetiştirilmek için saksılarda satılan hibrit Phalaenopsis orkideleri genel olarak sis ormanlarına uygun özelliktedirler.
Doğada Phalaenopsis orkideleri ağaçlar üzerinde, kayalıklarda, orman zeminlerinde ve bazı türler kurak / soğuk mevsim yaşanan bölgelerde olmak üzere her tür bu saydığım farklı ortamlarda gelişim görstermeye uyum sağlarlar. Epifitik özellikli olmalarına rağmen kaya oyuklarındaki humuslu birikimlerde, ağaç gövdelerindeki oyuklarda birikmiş çürüntülerde ve orman zeminlerinde toprağa yarı uyumlu saçak kök geliştirebiliyorlar.
Genellikle tek gövde halinde gelişirler (monopodyal). Nadiren dipten yavru oluşturup iki gövdeli, üç gövdeli olabilirler. Hiçbir türünde rizom ve yalancısoğan (pseudobulb) olmaz. Çok kısa gövdede hem en alttan hem yapraklar arasından sağlam kökler uzar.
Evlerde Phalaenopsis orkidesi bakımı için en sağlıklı şartlar
Yeni aldığınız Phalaenopsisler hemen bozuluyorsa sebebini aşağıdaki bilgileri okuyarak bulabilirsiniz. Normalde Afrika menekşesi evlerde nerede sık sık çok sağlıklı çiçek açıp coşkulu bir gelişim gösteriyorsa orada Phalaenopsis orkideleri de gayet sağlıklı yetişir.
Yeni geldiği ortama adaptasyonunu sağlamalısınız
Evlere yeni alınan orkidelerin birkaç günde bozulmalarına dair çok sık şikayet duyuyorum. Bu tür bozulmalar, çürümeler, ölmeler aslında sadece orkidelerin problemi değil. Özellikle kış aylarında süs bitkileri esintisiz ve sıcak ortamlara alındıklarında ölümcül bir yer yadırgaması şoku geçirirler. Phalaenopsis orkideleri evinize, ofisinize yeni geldiklerinde eğer mevsim ilkbahar ortası ya da yaz sonu ise ve siz pencereleri sık sık açık tutuyorsanız yeni yerlerinde en küçük bir bozulma göstermezler. Bu zamanlarda aldığınızda şanslısınız (ilk 20 gün bol bol esinti sağlayın). Diğer zamanlarda ise aşağıdaki su püskürtme paragrafını ve Phalaenopsif toprağı kısmının ikinci paragrafını okuyarak gerekenleri yapın. Böylece yeni ortama en az zararla adapte edebilirsiniz. Ayrıca, mesela yaz sonunda alsanız, hiç bozulmasa bile, sonra yeni tomurcuklar çıkarsa bile kışın her şey mahvolabilir. Bunun sebebi de kış sebebiyle evlerin sıcak ve yine kış sebebiyle pencerelerin hiç açılmaması, dolayısıyla ortamda sıcak ve durağan hava olmasıdır. Böyle ortamlar orkidelere zarar verir. Orkidelerin evlerinize adaptasyonu için gereken her şey zaten orkidelerin en büyük ihtiyaçlarıdır. Bu sayfadaki bakım bilgilerinin tümünü bu konuda düşünebilirsiniz.
Çiçek açmaları
Falaenopsis orkide türleri doğada bulundukları yerin iklim özelliklerine göre şu iki durumda çiçek açmaya yeltenir: Tam tropikal bölgelerde bulunanlar daha yağışlı ve daha serin mevsim geldiğinde, kurak ve soğuk mevsim yaşanan subtropikal bölgelerde ise yağışlı, ılık esintili günler geldiğinde..
Evde Phalaenopsislere çiçek açtırmak
Gösterişli çiçek açan hibritler (yani ev falanopsisleri) genellikle serin esintili haftalar yaşadıkları sürece (yani birkaç hafta üşürlerse) yeni çiçek sapı çıkarıp çiçeklenirler. Eski saplardan yeni filizlerle çiçek açmaları için de yine aynı şartlar gerekiyor.
1- Sıfırdan yepyeni çiçek sapı çıkarmaları: Normalde yaz sonundan itibaren birkaç hafta serin esintilere maruz kalmasıyla yeni çiçek sapının çıkması, tomurcuklanma gerçekleşebilir. Birkaç hafta boyunca ortalama 13C derece serin esintlilere, soğuk rüzgarlara günün çoğu vaktinde maruz kalmazsa tomurcuklanmaz.
2- Çiçekleri solmuş sapta tekrar tomurcuklanma: Kış başında açan çiçekler kış sonuna doğru solunca, o sapın tekrar tomurcuk vermesi için kış sonuna doğru başlayarak nisan başına veya ortasına kadar çok serin bir yerde tutarak geceleri yine esinti varsa üstüne su fısfıslayın. 10C dereceden aşağı düşmeyen, 18C dereceden fazla sıcak olmayan serin esintilere günün çoğu vaktinde maruz bırakırsanız ve “gece boyunca” esinti alıyorken üstüne ara sıra su fısfıslarsanız müthiş bir canlanma gösterir, yine tomurcuklar çıkarır.
Çiçeklenmeleri açısından güneş ihtiyaçları
Hiç güneş almasalar bile genelde çok şiddetli aydınlık yeterli olabiliyor. Yine de bir parça sabah veya akşam güneşi alması çok iyi olur. Şubat sonu – kasım ortası arasında güneşi asla direkt almamalı (güneş yaprakları çok hafif ısıtabilecek derecede filtrelenmiş olmalı). Kasım ortasından şubat sonuna kadar direkt güneşin sakıncası yok. Koyu gölgede çiçek açmaya girişmez. Çiçek sapı çıkarsa bile çiçek açmaz, onun yerine çiçek saplarında fideler oluşturur. Bunlara keiki denir. Kendiliklerinden köklenirler. Sonra keserek saksılara dikersiniz.
Çiçek saplarını kesme
Çiçekler solunca boş kalan sapları kesmek Phalaenopsis orkidelerinden çok tavsiye edilir. Ama nereden, nasıl ve ne zaman, saat kaçta kesmeli? Öncelikle tavsiyem, bu işi kışın solan çiçeklerin sapları için ciddiye alın. Yazın solan çiçeklerde önemli değil. İsterseniz tam dipten kesebilirsiniz. Çünkü yaz sonundan itibaren birkaç hafta serin esintilere maruz kalırsa yepyeni çiçek sapı çıkarır. Kışın solan çiçeklerde bunu ciddiye alın ki ilkbahar başında bol bol esinti sağlarsanız o saplar filizlenip yeniden çiçeklensinler.
Kesmede makas kullanmayın. Çok keskin ve kesici yanı dümdüz olan maket bıçağı (falçata) kullanın. Önce ateşte tutarak ya da alkolle silerek dezenfekte edin. Dokuları hiç ezmeden, kenarları yaralamadan tertemiz bir şekilde kesmelisiniz. Kesme işlemini sabahleyin yapıp birkaç saat pencereden rüzgar almasını sağlayın. Ya da karşısında bir vantilatör çalıştırın. Kesik yer üzerinde bakteri, mantar faaliyetleri olmaya fırsat kalmadan kurumalı.
Nerden kesmeli? Sapta filiz boğumlarının en dolgun görünenlerini sayın, diğerlerini görmezden gelin: En alttan yukarı doğru üçüncü dolgun boğum yerinin iki üç santim yukarısından kesin.
Esintinin, rüzgârın önemi
Şu iki sebep ile Phalaenopsis orkidelerinde esinti büyük önem taşır:
1- Yeni alınan orkideler havasız, esintisiz ve sıcak odalarda çabucak bozuluyor. Adapte olabilmeleri için ilk 10 gün asla sulamamak şartıyla en az 20 gün boyunca 15C – 22C arası serinlikte esintileri günün çoğu vaktinde alabilmeli. Bu size zor geliyorsa kış boyunca Phalaenopsis orkideleri almamalısınız. Yazın almışsanız geceleri mutlaka akşamdan sabaha kadar bol bol esinti alabilmeli. Adaptasyonda başarılı olmak için aşağıdaki su fısfıslama kısmının da gereğini mutlaka yapmalısınız.
2- Yeniden çiçek açabilmeleri için birkaç hafta boyunca günün çoğunluk saatlerinde 15C – 22C arasında serin esintiler alması kesinlikle gerekiyor.
Su fısfıslamanın püf noktaları
Olur olmaz zamanlarda orkidelere su fısfıslamanın pek faydası yok. Herkes öğle civarı sıcak saatlerde orkide yapraklarına su fısfıslamanın faydalı olacağını sanır. Oysa tam tersi, yukarda anlattığım gibi serin saatlerde “keskin esintilerin olması şartıyla” su fısfıslamak orkidelere can verir, yaşam aktivitesine kuvvetli bir dinamizm kazandırır. Her yerine sul fısfıslayın. Sıcak saatlerde ise su fısfıslamak değil, sadece havanın yeterince nemli olması önemlidir.
Phalaenopsislere uygun sıcaklık ve hava nemliliği
Fazla sıcağı sevmezler. En fazla 32C. Fazla serini de sevmezler. Ortamın ısısının 15C dereceden aşağı düşmemesi gerekir. Eğer düşüyorsa hiç sulamamalısınız. Sıcaklık fazla oluyorsa hava nemliliğinin de artması gerekir. 25C derece sıcaklıkta hava nemliliği %40 altına düşmemeli. Bu dereceden yukarı çıktıkça hava nemliliğinin de daha fazla olması gerekir. Havası fazla kuru olan ya da yazın 32C üstü aşırı sıcak olabilen memleketlerde yaşıyorsanız » hava nemlendirme sayfasına bakarak gerekeni yapmalısınız.
Kış soğuklarına dayanıklılıklarına gelince: Yaz sonundan başlayarak yavaş yavaş alışmış olmaları şartıyla kış soğuklarında sıfır dereceye kadar zarar görmezler. Belki uzun sürmemek şartıyla -2C derece soğuğa dayanabilirler. Ama zamanla alışmış olmaları önemlidir. Ev havalandırmalarında dışarsı sıfırın altında soğuk olsa bile orkidelere zararı olmaz. Nasılsa o kadar soğukta pencereleri saatlerce açık tutmayacaksınız. Dikkat etmeniz gereken şey gün içinde çoğunluk saatlerde sıcaklığın 15C dereceden aşağı düşmemesi.
Sulama
Su en az iki gün dinlendirilmiş, tortusu dibe çökmüş musluk suyu olacak. Musluk suyu kullanmalısınız çünkü bitkilerin büyük ihtiyaç duyduğu ve orkide toprağı diye kullanılan çam kabuklarında ve özel bitki besinlerinde hiç olmayan kalsiyum‘u içerir.
Ne zaman sulamak gerekir? Çam kabuklarını (en üsttekiler değil, bir iki santim alttakiler) tutup hafifçe sıkın. Elinize hiç yaşlık gelmiyorsa sulama zamanı gelmiştir. Sulamayı sabah saatlerinde, ortam sıcaklığından daha soğuk olmayan su ile yapın. Üstten dökerek sulayacaksınız. Suyun miktarı, saksı içindeki çam kabuklarını ve kökleri iyice yıkayacak miktarda olmalı. Her sulamada en az 1 litre su kullanın. Saksı altındaki tabakta su kesinlikle beklememeli. Sulamayı lavaboda yapın, su iyice süzüldükten sonra orkidelerinizi yerlerine geri götürün.
Aşağıda anlattığım besinli sulamada ise bu kadar fazla miktar gerekmiyor. Saksı içindeki tüm köklere ulaşabilmesi yeterli.
Kışın soğuk mekanlarda farklı sulama: Soğuk mevsimlerde eviniz de soğuk oluyorsa neredeyse hiç sulamamalısınız diyebilirim. Çünkü kökler soğukta ıslak ortamda günlerce kalırsa çürür. Phalaenopsis orkideleri succulent özellikli olduklarından dolayı soğukta susuzluğa iyi dayanırlar. Sulamak yerine zaman zaman yapraklarına dış köklerine su fısfıslayın. Saksı içeriği (çam kabukları) iyice kuruduğunda alt deliklerden su çıkacak kadar ve bütün köklere su ulaşacak kadar az miktarda su ile sulayın. Çam kabukları suya fazla doymamalı. Kışın soğuk olan mekânlarda bunlara dikkat edin.
Bitki besini verme
Ev süs bitkileri için hazırlanmış sıvı bitki besinlerinden genel amaçlı olanları orkidelere de tam uygundur. Ya da özel orkide besini alın. Bu tip besinleri yılın her zamanında sulama suyuna, her dört sulamada bir defa karıştırın. Besin şişesi üzerinde yazılı olan “her sulamada verin” tavsiyesine aldırmayın (4 sulamada bir defa verin). Phalaenopsis orkideleri besinleri bünyesinde, kalın köklerinde biriktirip dengeli kullanmada ve havadaki tozlardan bile besinini alabilmede büyük ustadır (zaten yapraklardan da beslemek lazım). Hatta musluk suyundan bile başta kalsiyum olmak üzere ihtiyacı olan elementleri almayı iyi becerir. Çiçekleneceği zaman ise tomurcuklar fındık büyüklüğünü geçtikten sonra besin vermeyi bırakın. Çiçeklerin açılmasından bir veya iki ay sonra yeniden başlayın.
Ayrıca Phalaenopsisler yapraktan beslemeye en elverişli bitkilerdendir. Ayrıntılı bilgi için » yapraktan besleme sayfasını okuyabilirsiniz.
Phalaenopsis toprağı
Çam ağacı kabuklarından ve dallarından hazırlanmış, özel işlemlerden geçirilmiş kırpıntılardır. Tanelerin büyüklükleri ortalama fındık kadar olur. Özelliği suyu sünger gibi emebilmesi ve kolayca buharlaştırarak kaybetmesidir.
Fakat bu şekilde ancak sürekli yoğun esinti sağlanan orkide seralarında ya da dış mekânlarda yararlıdır. Normal ev / ofis ortamlarında çabuk kurumaz. Bir de saksıda sıkışık olunca (ki öyle gerekiyor) kökler havasız ortamda kalıp devamlı havasızlık ve ıslaklık sonucu çürürler. Böyle bir problemle karşılaşmamak için orkidenizi yeni aldığınızda ilk 15 gün hiç sulamadan ve elinizden geldiğince sık esinti sağlayarak bekletin yeni ortama biraz olsun adapte olabilsin. Toprak kurursa yine sulamayın, geceleri esinti sağlayarak orkidenin üzerine bol bol su fısfıslayın. 15 gün dolunca sökün. Çam kabuklarına ponza taşı ve leonardit karıştırın (5 ölçü çam kabukları + 1 ölçü ponza taşı + 1 ölçü leonardit… Leonardit bulamazsanız odun kömürü parçacıkları da olur. O da yoksa karışım 3 ölçü çam kabukları + 1 ölçü ponza taşı gibi yapılmalı). Sonra yeniden dikin (nasıl söküp dikeceksiniz, aşağı kısımda bilgi var). Böylece kökler çok sağlıklı mükemmel bir ortam kazanmış olur.
Toprak değiştirme şekli, sıklığı ve saksı
Phalaenopsis orkideleri için tam şeffaf saksı kullanılır (köklerin bir kısmının şiddetli ışık görmesi gerektiği için). Aslında şeffaf saksı pek önemli değil. Daha önemlisi saksı altında kesinlikle fındık kadar genişlikte 4-5 tane delik olmalı. Eğer yoksa ateşte kızdırdığınız tornavida vb bir şeyle delikler açın. Her hafta orkidenizin yönünü değiştirin ki estetik görünümü bozulmasın. Özellikle de yeni çiçek sapı çıkarırken buna çok dikkat ederseniz sap dümdüz yukarı yükselebilir, pencere yönüne eğik uzamaz.
Her iki yılda bir defa toprak değiştirmeniz tavsiye edilir. Toprak değiştirme zamanı önemli değil. Sadece çiçeklenmek üzere tomurcuklanmışsa o dönemde toprak değiştirmeyin yoksa tomurcuklar dökülebilir. Bir de eğer kışın bulunduğu yer devamlı fazla serin oluyorsa kışın yapmayın.
Toprak değiştirirken önce yeni orkide toprağı (çam kabukları) alın. Bir saat kadar suda bekletin iyice su emsin. Suyunu süzün, geniş bir tepsiye yayın bir iki gün şidddetli ıslaklık azalıncaya kadar çok esintili bir yerde bekletin. 1/4 oranında iri taneli ponza taşı ile karıştırın.
Orkidenizi sökün. Su dolu kovaya birkaç defa batırıp çıkararak eski toprağından arındırın. Çürümüş kurumuş kökleri diplerinden kesin. Fazla kök varsa en sağlıksızları kesebilirsiniz bir sakıncası yok. Sonra önce orkideyi saksıya yerleştirin. Toprağı kök aralarından yavaş yavaş yerleştirin. Köklerin bir kısmı saksı iç çeperlerine yapışmış olsun ki ışık alabilsinler. Taneleri kökler arasında parmaklarınızla itin biraz sıkıştırın ki orkide dik ve düzgün durabilsin. Fazla gevşek yaparsanız yana yatar. Toprağı kökler arasına yerleştirme bitince güzelce sulayın.
Dinlendirme
Phalaenopsis orkideleri normal ev, ofis şartlarında yaz aylarında dinlenmek isterler. Kış dinlendirmesi genelde kışın yeni alınan ve yer yadırgaması şoku yüzünden evlerde bozulanlara gerekir. Dinlenme haftalarında yaprak sağlığı mükemmel göründükçe hiç sulamayın; serin saatlerde esinti sağlayarak üstlerine su püskürtün (ama bunu da pek sık yapmayın -haftada iki yeter). Toprağı kupkuru olunca, ortam fazla sıcaksa ve yapraklarda pörsüme belirtileri oluyorsa bir bardak kadar su ile sulayabilirsiniz.
Dinlendirme zamanlarına, sürelerine dikkat edin ki dinlendirme sonrasında aktifçe gelişebileceği ve yeni çiçek sapları çıkarabileceği hava şartları olan zamana denk gelsin. Yani şöyle: Günün çoğu vaktinde 15C – 23C arası serin esintilerin günün çoğu saatlerine hakim olabileceği bir dönemin başlangıcı dinlendirme süresinin sonuna denk gelmeli. En az 2 ay dinlendirin. İstanbul için dinlendirme son günü tarihleri: Yaz dinlendirmesinde bitiş günü 10 eylül, kış dinlendirmesinde bitiş günü 10 nisan.
Dinlendirme süresince yeri fazla soğuk olmamalı, aşırı sıcak da olmamalı. Esinti dinlendirme süresi boyunca önemli değil. Ancak sulamanız ya da su fısfıslamanız gerektiğinde esintili olmak zorunda.
Dinlendirme sonunda:
Neredeyse günün tamamında püfür püfür serin esintiler almalı. Günün en sıcak saatlerinde esinti olması önemli değil. Onun dışında, serin saatlerde esinti kesinlikle birkaç saat boyunca alabilmeli. Serin esintiler varken üstüne sık sık su püskürtün. Sulamayı da hemen sıklaştırmayın. yavaş yavaş arttırın. Yeni filizler, yeni kökler başgösterince normal sulama düzenine geçmiş olmalısınız. Yeni çiçek sapı uzayıp tomurcuklar fındık kadar olduğunda sulama sıklığını hafifçe azaltın ve besin vermeyi bırakın. Esinti sağlamayı aniden bırakırsanız tomurcuklar dökülebilir. Esintiyi de çiçek sapı çıkınca yavaş yavaş azaltın.
Phalaenopsis orkidelerinde görülen problemler
Bazı problemler yanlış bakım sonucudur. Bazı problemlerse aslında problem değildir, normal gelişim sürecinin kapsamındaki değişimlerdir. Aşağıda bunları okuyarak neyin ne olduğunu öğrenmelisiniz. Orkidelerinize yanlış muamele yapmayın.
Yaprak sararması
Yeni bir yaprak gelişirken en eski yaprak sararır, bozulur. Bu normaldir. Üstünde tam olgunlaşmış en az iki sağlıklı yaprak kaldıkça ve kökler de çok sağlıklıysa daha fazla yaprak sararmasını ciddiye almayın, bakımını gerektiği gibi yapmaya devam edin. Tek yaprak kalacak kadar yapraklarda bozulmalar oluyorsa normal değil. Ya besin vermiyorsunuz, ya fazla besin veriyorsunuz ya da başka hatalarınız vardır. Yukardaki tüm bakım bilgilerini dikkate almalısınız.
Çiçeklerin erken solmaları, tomurcukların dökülmeleri
Eve yeni getirilen orkidelerde çoğu zaman görülen bir sorundur. Bu sayfada yazdıklarımı elinizden geldiğince yerine getirmeniz gerekiyor. Daha sonraki çiçeklerde bu sorun görünmeyecektir. Eğer yeni tomurcuklar sizin evinizde ortaya çıkıp sonra dökülüyorsa ya da çiçekler bir iki haftadan fazla dayanmıyorsa bunun sebebi ya odanın fazla soğuk olması ya da hem sıcak hem havasız olmasıdır. Serin mekânlarda gereğinden fazla sıklıkta sulamak ve ortamdan çok daha soğuk su ile sulamak da bu problemlere sebep olabiliyor.
Diğer sebep bitki bitleridir. Orkideniz ne kadar sağlıklı olursa olsun hiç üşenmeyin büyütüçle tomurcukları dikkatle inceleyin. Bit, parazit varsa ilaçlamayın çünkü bitki bitleri için olan özel ilaçlar her ne kadar yapraklara, taptaze filizlere zarar vermeseler bile çiçek tomurcuklarına zarar verirler. Islak bir bezle bitleri silerek alın.
Bitlenmeler
Şöyle bir bakmayla fark edemeyebilirsiniz ama görülmesi zor çeşitten bitlerin zararları kolay görünen bitlerin zararlarından çok daha yıkıcı olacaktır. Onun için haftada bir defa bütüteçle dikkatli incelemelerde bulunmalısınız. Bit gördüğünüzde derhal ilaçlamalısınız.
Yapışkan kesif sıvı salgılama
Eğer hiç bitlenme olmadığından eminseniz Phalaenopsislerin yapışkan damlalar çıkarması sağlığının ve gelişim aktivitelerinin mükemmel olduğunu gösterir. Yani en iyi şekilde bakımını yapabiliyorsunuz anlamına gelir. Fakat bitler de aynı şeye sebep olabiliyor. Bu durumda orkideniz fena halde hastalıklanıp ölür. Bitler orkidelere her yönden zararlı. Hem çeşitli mantarların, virüslerin ve bakterilerin yapraklarda hastalık oluşturmasını sağlıyorlar hem kendileri zarar veriyor. Bitlere karşı uygun bir ilaç bulup ilaçlamalısınız.
Sağlıktan dolayı yapışkan damlalar çıkıyorsa veya böceklerin ısırıkları sonucu damlalar çıkıyorsa her iki durumda da yapışkan damlayı ve bulaştığı yeri her farkedişinizde ıslak bezle iyice silin temizleyin. Orkidenin şekerli öz suyu yaprakların üstünde kurursa bazı mantarlar ve bakteriler üstünde çoğalırlar, yaprağı çürütürler. Hele yeri pek esintili değilse o yapışkanlı damlalar yüzünden hastalık peyda olacağı kesindir.
Yapraklarda delinmeler, yer yer çürük nokta delikler olması
Bu tip bozuklukların sebepleri kesin bir şey olmayabilir, çok sey olabilir. Yaprak bitleri, esintisiz ortamda yapraklarda su damlacıklarının beklemesi, direkt güneş, 15C dereceden soğuk ve kuru hava cereyanı, 28C derecen yüksek kuru hava cereyanı vb nedenlerden dolayı yapraklarda kısmi bozukluklar, çürümeler başgösterebiliyor. Ayrıca 25C dereceden itibaren daha sıcak havada yaprakların ıslak olması ya da 15C dereceden daha soğukta yaprakların ıslak olması.. Sulama suyunun klorlu olması. Evet, sulama suyundaki klorun fazlası yaprakları dar ve uzun olan birçok bitki türlerinin yapraklarında hasar oluşturur. Sulama suyu kabın ağzı açık olmak şartıyla en az 24 saat dinlendirilirse kloru uçar gider. Diğer sebepler gerekmediği halde sulayıp durmak.. Sulama gerektiği halde uzun süre susuz bırakmak.. Yanlış ortam yüzünden köklerin işlevini yitirmiş olması.. Son olarak da bitki besini vermemeyi, orkidenin son derece güçsüz kalmış olmasını sayabiliriz.
En iyi bakıma rağmen gelişememe
Mutlaka bir hatanız vardır. Yanlış sulama başta gelir. Ben ne dersem diyeyim sulamayı başkalarından duyduğu şekilde yapanlar var (alt tabaktan su emdirme ya da haftada bir üstüne küçük bir parça buz koyma gibi). Bir süre her şey yolunda görünür ama sonra ani bir çöküş başlar. Bu tip sulamalarda çam kabukları ve kökler hiç yıkanamaz. Saksı içinde kökler arasında tabaka tabaka tuz, kireç, bakteri ölü kalıntıları vesaire birikimi olur. Birkaç ay sonra bu birikimler orkideye feci zararlar vermeye başlarlar. Her şeyin daha sağlıklı olabilmesi için yukarda toprak kısmında anlattığım gibi özel orkide toprağına 1/4 oranında iri taneli ponza taşı karıştırmalı ve en geç iki yılda bir defa bu toprağı yenilemelisiniz. Ponza taşlarını tekrar tekrar kullanabilirsiniz. Sulamayı da kesinlikle yukarda sulama kısmında anlattığım gibi yapmalısınız.
Gelişime ara vermek orkidenin dinlenme ihtiyacından da kaynaklanabilir. Yılda bir defa mutlaka dinlendirmelisiniz. Yukardaki tüm bilgileri okuyarak Phalaenopsis orkide bakımı inceliklerini tüm ayrıntılarıyla öğrenmek zorundasınız.
Phalaenopsis orkidelerinin üretilmesi, çoğaltma yöntemleri
Ticari seri üretim doku kültürü yöntemiyle laboratuarlarda yapılır. Eskiden tohumla, keikilerle ve tepesinin köreltilmesiyle yandan yeni filiz verdirmeyle filan yapılırdı. Bundan dolayı da eskiden orkideler çok pahalıydı. Şimdi doku kültürü sayesinde bir anda binlercesi birden üretilmeye başlanıyor, birkaç ayda orkideler satışa hazır hale geliyor.
Tohumdan Phalaenopsis üretimi çok zordur. Tohumlar doğada sadece bazı mantar türü mikroorganizmaların yardımıyla çimlenebiliyor. İnsanlar tohumları çimlendirmek için aynı şartları sağlar. Fakat mini orkide fideciklerinin büyütülmesi daha da zor bir iş. Bu yöntem benzersiz hibritler oluşturmak içindir.
Evlerde nasıl çoğaltabiliriz?
Burada iki farklı yöntem anlatıyorum. Biri hiç yaygın olmayan, pek bilinmeyen, orkideleri hiç tanımayan bilgisiz kişilerin orkide çiçek dalının kökleneceğini sanarak tesadüfen keşfettikleri ilginç bir yol (suda keiki oluşturma). Diğeri ise bütün dünyada yaygın olan ve çok başvurulan bir yöntem (orkide üstünde keiki oluşturma).
1- Suda keiki oluşturma
Phalaenopsis çiçek sapı dipten kesilip alınacak ve köklendirmeye çalışılıyor gibi suda bekletilecek (vazoluk satılan Phalaenopsis orkide çiçekleri solunca çöpe atılır -onların saplarından deneyebilirsiniz). Suda bekletirken yeri aydınlık olmalı ama çok fazla şiddetli aydınlık olmamalı, hiç güneş almamalı. Esinti ise kesin şart. Haftada bir defa suyu değiştirin. Üç hafta geçince her su değiştirmede değil, iki değiştirmede bir, suya sadece 1 damla bitki besini damlatın. Dal üstünde mini fide (keiki) oluşur. Yeterince büyümesi ve köklenmesi için aylarca beklemek gerekiyor. Köklenmenin kolay olabilmesi için aşağıdaki keikilerin köklendirilmesi kısmını okuyun.
2- Orkide üstünde keiki oluşturma
Evlerde yapabileceğimiz en basit Phalaenopsis çoğaltma yolu çiçek saplarında keiki oluşmasını sağlamaktır. Bunun için yukarda çiçeklenmesi için gerekenleri okuyun. Bir farkla aynı şeyleri yapacaksınız. Tek fark şu: Orkide şiddetli aydınlıkta kalmayacak ve hiç güneş almayacak. Yeri loş da olmamalı. Yeterince aydınlık olmalı ama fazla şidddetli aydınlık olmamalı. İşte bu sayede çiçek tomurcukları yerine mini fideler (keikiler) oluşur. Dal üstünde yeterince köklendiklerinde kesip saksılara dikin. Gerçi her zaman kolayca köklenmiyorlar. Yeterince köklenme iki yılı bulabilir. Çabuklaştırmak için aşağıdaki paragrafı okuyun.
Keikilerin köklendirilmesi
Çiçek saplarında fide (keiki) oluşsa bile bunlar yoğun nemli esinti eksikliği yüzünden pek köklenemezler. Köklenmedikçe de kesip anadan ayırmamalısınız. Köklenmeleri için birşeyler yapmak gerekir. Havayı iyi geçirebilen seyrek dokulu bir bez parçasını keikilerin kökleneceği yere dolayın. Günün serin saaatlerinde uzun süre esinti, rüzgar almasını sağlayarak o saatlerde bezin de hafif ıslak olmasını sağlayın. Acele etmeyin. Araya yaz sıcakları girerse kökleri geliştirmek için yaz sonunu bekleyin. Yaz boyunca yine esintisi bol saatlerde keikilerin dibine ıslak bez sarılı olmalı.
Keikilerin saksılara dikilmeleri
Kökler en az 8cm uzadıktan sonra daldan keserek saksılara dikin, sulayın. Yapraklarda belirgin bir pörsüme yoksa tamamdır. Yine serin saatlerde bol bol esinti sağlayın, serin esinti varken yapraklara su fısfıslayın. 15 gün buna çok dikkat ederseniz keikilerin tutması kesinleşir.
Eğer ilk diktiğinizde yapraklarda farkedilir bir pörsüme oluyorsa üstüne şeffaf bir kapak geçirin ya da ışığı iyi geçiren bir poşete koyup hava alamayacağı şekilde kapatın. Gece serininden sabaha kadar açıkta, esintili yerde tutun, yapraklara ara sıra su püskürtün -sadece gündüz sıcak saatlerde kapalı dursun. Muhtemelen bir hafta bu gündüz kapalı tutma uygulaması yeterli olur. Hava fazlaca kuru ise veya fazla sıcak oluyorsa açıkta esintide tutmayı gece veya sabah erken vakitte, günde sadece 1 saat yapın.
'Phalaenopsis' hakkında sorular, açıklamalar
Lütfen yazı dili kurallarına saygılı olalım.
Orkidem büyümüyor, yaprakları sağlığını kaybetti. Baktım kökler gitmiş. Ne yapabilirim?
***
Ortamın havadarlığını, esintiyi arttırıp toprak iyice kuruyana kadar sulamayın (daha sonra yukarda tarif ettiğim şekilde sulamaya devam edin). Sıcaklık 16C – 20C civarlarında olduğu saatlerde ortam esintili olması şartıyla üstüne su fısfıslayın. Kuruduğu zaman tekrarlayın. Böyle devam ettiğiniz takdirde orkideniz sağlıklı bir şekilde köklenip gelişime devam edecektir.
Orkide toprağı nerede bulabilirim?
***
Büyük alışveriş merkezlerinin ve yapımarketlerin süs bitkileri satışı yapıldığı bölümlerinde bulunuyor. Çeşitli süs bitkileri satışı yapan fidanlıklarda da olması gerekir.
Orkidemin çiçekleri soldu döküldü. Sap kaldı. O saptan bir daha çiçek açar mı yoksa kesmeli miyim? Orkidemin tekrar çiçek açmasını nasıl sağlayabilirim?
***
Yukardaki bilgilerde bu konu detaylı olarak anlatıldı.
Orkide tohumu aldım. Nasıl ekip büyüteceğime dair bilgi verir misiniz?
***
Çok farklı bir orkide türü olsa gerek. Türün adını verirseniz yardımcı olabilirim. Phalaenopsis türünü tohumdan yetiştirmek son derece zor bir iş. Bu yüzde tohumları satılmıyor. Dediğim gibi siz bana o türün adını bildirin.
Minyatür orkide bakımı hakkında bilgi verebilir misiniz?
Üzerindeki bakım bilgi kartında 15-20 derece yazıyor, bu sıcaklık bir orkide için düşük değil mi? ayrıca suyunu normal orkidede olduğu gibi (su dolu kabın içine daldırma tekniğiyle) vermememiz gerektiği belirtilmiş. bu nadide çiçeğin yaşamasını ve tomurcuklarını açmasını çok istiyorum. yardımcı olursanız çok sevinirim.
***
Bizde minyatür diye satılanlar Phalaenopsis orkidelerinin küçük yapılı çeşitleri. Bakımı bu sayfadaki bilgilere göre yapın. O kadar serin hava aktif gelişim ve yeniden tomurcuklanma için önemli. Yılda bir iki defa, ilkbaharda ve sonbaharda serinde tutmaya, serin esintileri bol bol almasına gayret edin. Böylece yeniden çiçek açmaya koyulurlar. Yani bütün yıl o kadar serinlik bu türlerin anavatanlarında bile mümkün değil. Yanlış bilgi vermişler.
Orkide çiceğim aynı sapta iki filiz verdi. Bir tanesi artık çiçek acacak seviyede. öteki filizi daha yaprak cıkarıyor. Birkaç yere danıştım bazıları koparıp başka saksıya ekmemi söyledi. Bazıları da bırak o şekilde kalsın dedi. Ne yapacağımı bilmiyorum. Yardımcı olursanız çok sevinirim.
***
Çiçek açtığı sapı üstünde yeni fide oluşursa tabi biraz olgunlaşınca yeterince köklenince ayırıp başka saksıya ekeceksiniz. Fideler önce yeterince köklenmeli. Bunun için günün serin saatlerinde esintiyi arttırıp orkidenin her yerine su fısfıslayın.
Orkide çiçeğimin iki yapragin uç kisimlarinda hafif kabarciklar var, dokundugumda yapragin alt kismindan şireli gibi yapışkan. Çiçeğimi kaybetmekten çok korkuyorum ne yapmam lazım?
***
Kabarcık varsa bu bir parazitten kaynaklanıyor. Pamuğu alkole batırın ve hastalıklı yeri bununla silin. Ertesi gün tekrarlayın, sonra iki gün ara ile sonra üç gün ara ile tekrarlayın. Ta ki hastalık kaybolana kadar.
Yaprağının ikisi buruşmuş biri hafif çürük.
Bir gun evde olmadim çiçeğimi bu hale koydular. Yaprağın çürük kısmını keseyim mi?
***
Gerçekten çürük ise o yaprağın tamamı en dipten temiz bir jiletle kesilir, sonra kesik yere kükürt tozu veya tarçın tozu sürülür. Ayrıca bitki son derece havadar, esintili bir yerde olmalıdır. Kökler de çürümüş olabilir. orkideler havasızlıktan ve çok sulamadan dolayı bozuluyor.
Benim 2 tane orkidem var geçen sene çiçek açan dalları kurudu ve ben de dibinden kestim. Neredeyse 1 yıl oldu çiçek açtığı falan yok. Yaprakları çok sağlıklı çoğalıyorlar. Geçenlerde dikkatimi çekense ikisinde de dörder tane dal çıkıyor acaba bunlar çiçek açan dallardan mı yoksa kök dalları mı?
***
Bir defasında 4 tane çiçek sapı çıkaracağını sanmam. Muhtemelen onlar bildiğimiz köktür. Toprak dışında da kök geliştirir. Resim gönderseniz daha iyi anlayabilirim. En aşağıdaki iletişim linkinden bana mail ile orkidenizin resmini gönderebilirsiniz. Çiçek açabilmesi yılın serin mevsimlerinde bol bol serin esintiler alabilmesiyle mümkündür. Gerçi yaz henüz gelmedi. Eğer sıcakların başlamadığı bir şehirde yaşıyorsanız serin esintiler sonucu tomurcuk çıkarıyor da olabilir.
Orkidemize saksi tabağından su veriyoruz doğru bir işlem midir?
Böcekler var gözle görülmeyecek kadar küçük ve hızlı hareket ediyor bir ilaç almam gerekir mi?
***
Yanlış yapıyorsunuz. Orkide öyle sulanmaz. Saksı içeriğindeki taneler dış yüzey ıslaklığını kaybettiği zaman ama nemliliği fazla kurumadan önce “üstten” çok bolca sulayacaksınız. Dipten çıkan su akıp gitmeli. Orkideler genelde lavaboya götürülüp sulanır. sulamalarda köklerin ve saksı içeriği maddelerin iyice yıkanması şart. Asla su dolu tabakta beklememeli. Toprak bitleri zararsızdır ilaçlamaya gerek yok.
Yapraklar sarardı, çiçekler döküldü
Benim iki orkidem var. Bir tanesi çiçek açtı, ancak diğeri tam çiçeklenmişti ki önce bir yaprağı sarardı ve çürüdü veya kurudu. Üç hafta sonra ikinci yaprak da aynı şekilde sarardı. Şimdi henüz tam açılmamış çiçekler de büzülüp küçüldüler. İki çiçek daldan düştü. Haftada bir sulama yapıyorum. Orkidelerim güneş gören aydınlık bir yerde duruyorlar. Neden bu duruma gelmiş olabilirler?
***
Güneş gören aydınlık yerde bulunuyor demişsiniz. Direkt güneş mevsime göre büyük zarar verebilir. Sulama yanlış, besin de vermiyorsunuz sanıyorum. Herhalde yeri esintisizdir. Yazımı dikkatle okuyarak gerektiği gibi bakımını yapmalısınız.
İki yıldır baktığım bir orkidem var çok da güzel çiçek veriyor. Ancak dün farkettim ki en altaki yapraklarından biri sararmaya başlamış. Bu durumda ne yapmalıyım? Sararmış yaprağı kesmeli miyim? Peki nasıl kesmeliyim?
***
En eski yaprakların sararması normal. Hatta her bir yeni yaprak çıktığında en eski yaprağın sararıp bozulması gerekiyor. Besin verdiğinizi sanıyorum. İyi bakıyor olmalısınız. Sararan yapraklara hiç el sürmeyin, kendiliğinden kupkuru olsun. Eğer kurumadan çürümeye başlarsa hemen dipten kesin.
Dibi deliksiz saksıda orkidenin suda kalan kökleri çürümüş.
Şu an orkidemde iki çiçek kaldı digerleri döküldü. Dışarda kalan kökleri kuru görünüyor. Suyun içinde kalmasından dolayı alttaki köklerde çürümüş görünüyordu. Çürümüş köklerden arındırmak için ve orkidemi kaybetmemek için çiçekçiye mi götürsem? Yapraklarda sorun yok dört büyük iki de küçük yaprak var.
***
Telaşlanmayın okideler dayanıklıdır. Buradaki bakım bilgilerine göre hareket ederseniz birkaç haftada sağlığına kavuşur. Çiçekçiler bir şey bilmez sadece satış yapmayı bilir. Hem iyileştirebilseler bile siz yine yanlış bakım yaparsınız orkideyi yine hasta edersiniz. Bir daha aynı hataları yapmamak için siz kendiniz iyileştirin. Dibi deliksiz saksılarda orkideler ancak ölür gider.
Orkidem keikiyi gövdesinden verdi.
Çiçek sapından mı vermesi gerekiyor? Gövdeden verince nasıl ayıracağım?
***
Kökten gelişen yavru orkideyi ayırmasanız daha iyi olur. Daha zengin görünür daha çok çiçek açar. ayırmak çok riskli. İkisi de ölebilir.
Kökleri yukarı doğru uzamaya başladı.
Uçları açık yeşil. Bu olabilecek bi durum mu? Delikli plastik saksıda hava kabarcıkları var, yanlarından da mı delik açmalıyım?
***
Evet, gayet normaldir. Hem bu şekilde gelişiyorsa yerini çok sevmiştir. Plastik saksıda hava kabarcıkları var demişsiniz. Hava kabarcıkları suda olur. Herhalde hava boşlukları demek istediniz. Orkide kökleri havalı ortam ister, bu yüzden saksılarda toprak yerine çam kabukları kullanılıyor ki arada hava boşlukları olsun da kökler havasız kalmasın.
Saksının içinde kalan çürümüş köklerin yanısıra bitkinin üst tarafında da kurumuş kökleri var. bunlardan arındırmak için o kökleri tutup çektiğimde içinden incecik tel gibi bir ip sarkıyor. kökleri çıkartıp tüm çürümüş kökleri kesmeli miyim? yoksa elimle tutup çekiyim bu ipçikler kalsın mı?
***
Çürüyen kökleri dipten kesin. Çekiyorsunuz dış çürük yüzey sıyrılıyor, içerden ip gibi bir uzantı kalıyor. O uzantılarda hayat olmaz. Dipten kesip atın.
Ben tam bir orkide meraklisiyim 16 tane orkide bakiyorum gecenlerde arkasimdan aldigim ölmek üzere olan bir orkidem var. kökleri tamamen cürümüs. yapraklari saglam ve yaninda yavrusu var. ben onun cürüyen köklerini kestim yeni kökler nasil cikartabilirim?
***
Köklenmesi için gereken şeyi yukardaki açıklamalardan okuyabilirsiniz. Orkideler havasız ortamları sevmez, esinti ister. Esinti ve nemli hava her halükarda çok önemli bunu unutmayın.
Ne zaman çiçek açacak?
Orkidemi sizin verdiğiniz bilgiler doğrultusunda suluyor ve bakımını yapıyorum. Ortadan cıkan yaprak büyüdü ve şu an digerleriyle aynı boyda oldu. Bu süre zarfında yedi yaprağimiz var. Renkleri de canlı yeşil. Bizim merak ettiğimiz: Ne zaman çiçek açar?
***
Özellikle yılın bu serin zamanlarında bol bol serin esintiler alabilirse canlanır ve yeni köklerle birlikte yeni çiçek sapı çıkarır. Siz günün çoğu zamanında serin esintiler alabilmesini sağlayın. Tam mevsimi.
Çiçeklerde lekeler oluşuyor.
Benim de beyaz renkte bir orkidem var. Çiçegimin saksının üzerine bir saksi daha geçirmiştim ve saksının deliği yoktu. Bu nedenle çicege su verdigimde sular saksının dibinde birikmiş. Orkidemin çiceklerinde cansizlik hissetmeye başlayınca netten araştirayım dedım ve saksi probleminden oldugunu anladim. Bir de ben orkideye iyi gelir diye direkt güneşe koyuyordum. Bu zarar vermiş olabilir mi? Beyaz çiceklerinin üzerinde böcek yemiş gibi lekeler oluşuyor. Neden oluşur bu lekeler acaba? Çicekleri neden tam saglıklı duramıyor?
***
Evet, başlıca sebep dibi delik olmayan saksılar. Çiçeklerdeki lekelerde de o hatanın büyük payı var. Yaz boyunca yakıcı direkt güneş dezarar verir. Kış aylarında güneşin zararı olmaz. Şubat sonuna kadar güneşi filtreleme gerekmez.
Bu sefer çiçek açmadı.
Bana geçen sene ekim ayında 2 dallı beyaz orkide hediye geldi. ilk başta çiçekleri döküldü ve ondan sonra toprağını değiştirdim. Yeniden çiçek açtı tekrar döküldü ve toprağı yeniledim. Ama bu sefer açmadı. Uzun zamandır bakıyorum. Bu sefer ana dallardan yeşil yapraklar çıkmaya başladı. Onları ayırmalı mıyım?
***
Yukardaki açıklamalarda bu konularda ayrıntılı bilgiler var. Bugünlerde yeni çiçek sapı çıkarması gerekirdi. Çıkarmadıysa ya koyu gölgede olması yüzünden ya da sonbaharda serin esintilerden mahrum etmeniz yüzündendir. Bitki besini vermiyorsanız o da sebeplerden biri.
Oldukça sağlıklı bir orkidem var ve resminizdekl gibi de fidesi oldu. Ne yapabilirim diye araştırırken sitenizi buldum ve sorularıma çözüm oldunuz. Bu güzel ve bizlerin anlayacağı yalınlıkta site için ve de özellikle soru cevap bölümü için teşekkür etmek istedim. Sitenizi hemen sık kullanılanlar bölümüme ekledim. İyi çalışmalar diliyorum.
Çiçekler açmadan döküldü.
Ben orkideleri çok seviyorum. Bundan 20 gün önce bir tane aldım. Özellikle tomurcuklu olanı seçtim. Çiçekler açmadan döküldü. Bugün de su verirken dikkat ettim beyaz küçük ne diyorsunuz bilmiyorum ama böcekler vardı. Ne yapmam gerekir?
***
Yer yadırgamasında normaldir. Yerini yadırgamaması için yukarda anlattığım olmazsa olmaz şartları sağlamanız gerekiyor.
Ana dallardan yeni dal cıkmıştı. Şimdi çiçek tomurcukları da var. Çürüyen köklerin yerine yeni köklerde çıkmış. Sormak istediğim saksıdan sarkacak gibi duruyor bu yeni kökler. Bir şey yapmam lazım mı? Bir de çiçeklerini döken dallar üstte öylece filizsiz duruyor. Yeni dal aşagıdan çıktı. Eski dallar için bir şey yapmam gerekli mi?
***
Kökler, yeni çiçeklenme faaliyeti.. bunlar sağlığının iyi, ortamın çok uygun olduğu anlamına geliyor. Dışarıya uzayan kökler Phalaenopsis türünün özelliğ, normaldir. Eski dallardan filizlenmeyenler fazla uzunsa kısaltın.
Yapraklarda çürük gibi kararmalar ve zamanla bozulmalar..
Üç senelik bir orkidem var. Yapraklarda çürük gibi kararmalar ve zamanla bozulmalar olmaya başlıyor. Bozulan kısmını dıkkatlıca kesınce devam etmiyor ve 6 yapragın altısınında bir ucu kimilerinde yarısına kadar kesikler var. Sizce sebebi nedir ne yapmam gerekıyor? hiç bitki besini vs kullanmadım. Sadece sulama ve havalandırma yapıyorum. Başka kımyasal vb işlem yapmıyorum.
***
Üç yıldır hiç besin vermiyorsunuz. Toprağı değiştirmemişsiniz. Nasıl hayatta kalmış şaşılacak şey. Hemen toprak değiştirin, besin vermeye başlayın. Yaprakları en az haftada bir defa adamakıllı silin temizleyin. Ama öncelikle yine hemen başlayarak sık sık pencereyi açıp uzun uzun dışardan temiz rüzgar almasını sağlamalısınız. Serin saatlerde üstüne su fısfıslayın.
Saksısı deliksiz cam büyük bir saksı toprağının en altında çakıl taşları ve orda birikmiş su var. Bu çürümesine neden olur mu acaba? Saksının altındanda birikmiş sudan su çekiceğini düşünerek sık sık su vermiyorum. Sizce ne yapmalıyım?
***
Yapacağınız şey bitkiyi derhal o kaptan kurtarmak. Saksının dibini delmek mümkünse delin, ama cam ise delinmez. Aynı büyüklükte bir kabın dibine en az fındık büyüklüğünde 4 delik açarak oraya aktarın.
Kuruyan kökleri kestikten sonra kesilen yere tarcın sürülür mü ve asprin verilir mi?
***
Kesilen köklere gerekmez. Aspirin kesinlikle vermeyin. Şoka uğratır, bütün yaşam fonksiyonlarını durdurur.
Bugün koçtaşa gidip çiçek çoşturan orkide özel besini aldım. Bakalım ne gibi faydaları olacak. Yarın başlıycam. 1 litre suya 1 kapak karıştırıp sulayın diye yazıyor. Ben 1 litre su vermiyorum ki.. suyu dediği gibi hazırlasam kalanı daha sonra versem zararı olur mu?
***
Orkide sulamada en az 1 litre su gerekir. Bol bol su dökeceksiniz. Su kökleri yıkayıp geçecek, saksının altındaki deliklerden akıp gidecek. Orkide böyle sulanır. Bundan sonra en az 1 litre su ile sulamaya devam edin. Besin vermeye gelince, besinli su tüm saksı içeriğini iyice ıslatacak miktarda olmalı. Daha fazla gerekmez. Artanını başka bitkilerinize dökebilirsiniz.
Bugün orkide besini aldım. Birkaç gün sonra da çam kabuğu ve sphagnum yosunu alacağım. bulundugu yer gunes görüyordu fakat havasızdı. Şimdi yerini değiştirdim. Akşamları 20 dereceye ayarladım bulunduğu yeri. Gündüzleri 18 derece yapiyorum. Yeni basladığım için bir gelişme yok şimdilik. Yaprakları orta çizgisinden yarılmaya başlamış ama bunlar eski yaprakları. Yani başka arkadaşlara yazdıklarınız gibi sorun yok. Darbe alan yerler 3 günde hafif kurumuş ama çok az besin verince duzeltebilirm diye düşünüyorum. Tarçın sorunumu da kökleri ılık suyla yıkayarak çözmeye çalışacağım. Çiçek açan sapını üç ay önce köküne kadar kuruduğu için kesmiştim ama yaprakların arasında kaldığı için cok iyi kesemedim. O yuzden o kısım emanetmiş gibi duruyor. Bir sorun yok ama eğer ordan yeni bir sap çıkacak diyorsanız, sanirim bu zor olur çünkü düzgün kesemedim. Bu kısımda tekrar bir kesim yapsam mı yoksa kendi haline mi birakmalıyım?
***
Oda ısısını istediğiniz gibi ayarlayabiliyorsanız, gece 18, gündüz 25 yapın. Gece serininde su fısfıslayın. Böylece daha hızlı gelişim gösterir. Gündüz boyu kuvvetli aydınlıkta kalırsa, havada yeterli esinti de varsa büyümemesi için bir neden yok. Bahsettiğiniz saptan bir şey olmaz. Şartlar uygunsa yeni çiçek sapı çıkarır. Çam kabukları ve sphagnum yosunu alacağım demişsiniz: Phalaenopsis için sadece çam kabukları yeter.
Orkidem çok güzeldi ama iki aydır yaprakları kıvrıldı, yana doğru eğilimi oldu. Üst kısım kökleri kurumaya başlamıştı. Şimdi iki tane filan üst kısım kökü kaldı. Ne yapmam gerekiyor? Çiçekleri solduğu için üst kısımdan biraz kesmiştim. Şimdi hem tomurcuk oluştu hem de alttan yeni bir dal çıkıyor.
***
Anlaşılan yeni almışsınız. Önce ortam şartları uygun olmadığından dolayı bozulmalar olmuş. Şimdi ise adapte olmaya çalışıyor. Eğer yukardaki bakım bilgilerine göre hareket ederseniz hiç bir tehlike yok.
Benim orkidem daha önce kestiğim yerden yeni bir dal verdi. Şu anda 7 tane tomurcuğu var ve büyüyorlar. Bayağı büyük altı tabaklı bir kasenin içinde beyaz çakıl taşlarının üstünde şeffaf kendi saksısında duruyor orkidem. Sulamayı da içindeki tahta parçacıklarının nem durumuna göre yapıyorum. önceleri normal ısıda içme suyu veriyordum. İki haftadır orkide özel besini (botanika marka) kattım verdiğim suya. 1 litreye 1 bardak. Sulama işleminden sonra tabakta biriken suyu boşaltmıyorum ama kökler çakıl taşlarının üstünde olduğu için su ile temas etmiyor. Özel besinin ve sulama şeklininin bir sakıncası var mı? Yaklaşık 2 ay önce fark ettiğim özel toprağın üstünde gezen beyaz ve çok küçük gözükmeyecek kadar çok böcek. Toprağa doğru üfleyince oynadıklarında gözüküyorlar. Normal mi yoksa bir hastalığın göstergesi mi? Eğer öyleyse ne yapmalıyım?
***
Kökler suya hiç değmiyorsa sakıncası yok. O bitler zararsızdır her toprakta oluyor.
Alttaki çürümüş kökleri kesebilirmiyim? Bunlar çok küçük saksıdalar. Çiçeği çok var. Saksılarını biraz büyütsem olur mu?
***
Alttaki çürümüşleri kesebilirsiniz. Saksıları küçük olsa da şimdilik değişiklik yapmayın. Sizin evin havasına ışığına alışsın. İki ay kadar beklemenizi tavsiye ederim.
Çiçek dalı kırıldı.
Anneme aldıgım orkide 20 cmlik sürgün cıkardı. Ucunda 4 5 tomurcuk vardı. Birkaç gün önce ışığa doğru yöneldiğinden yamuk buyumesin diye anneme onu yanındaki cubuğa doğru bağlamasını söylemiştim. Belki düzelir dik büyür demiştim. Annem biraz önce bağlamaya calışmış ve tam da dibinden kopmuş tomurcuklu olan dal. Annem bu duruma çok üzüldü. Bu kopan tomurcuklu dalı toprağa doğru sokup sulamıs. Dalı kurtarma imkanımız var mı?
***
Orkide dalları kolayca kırılabiliyor. Size bir tecrübe olmuş üzülmeyin. Dört hafta geçtikten sonra bol bol serin esinti almasını sağlarsanız orkideniz yeni çiçek sapı çıkarır. Kırılan çiçekli sapı vazoda tutun belki tomurcuklar açar, sonra solana kadar tutabilirsiniz. Dikmeye köklendirmeye çalışmayın olmaz.
Orkidem sap verip açmıyor. Neden kaynaklanıyor olabilir?
***
Sap dedikleriniz kök olabilir. Eğer gerçekten çiçek sapı çıkarıp da çiçek açmıyorsa çok fazla zayıf düşmüştür. Orkidelere özel bitki besininden vermelisiniz.
Saksının dışına çıkmış kökleri ve zaten dışarda gelişen kökleri sulamam gerekli mi?
***
Yukarda bakım bilgileri arasında bu konuda açıklama var.
Orkideler yaprak çeliğinden üretilebiliyor mu? Üretilebiliyorsa nasıl?
***
Orkidelerin yaprak çeliği ile üretilmesi mümkün değil.
Toprak değişimi için uygun olan zaman aralığı diye bir şey söyleyebilir miyiz? Çünkü sanırım benim toprağı değiştirmem gerekiyor. Bitki şu anda çok sallanmakta. Gevşek bir halde. Sıkı bir şekilde toprağın içinde değil.
***
Orkide için toprak önemli değildir. Yine de iki üç yılda bir değişiklik yapmalı. Zaman pek önemli değil. Sadece yeni gelişimlerde bulunurken rahatsız ederseniz yeni gelişimler durabilir.
Orkidem de tam 8 çiçek açtı. :) Çürüyen kökler yerine de yenisi oldu. Bu süre zarfında ikinci uzayan dal tomurcuklarını dökmüştü. Şimdi 8 çiçekten sonra gördüm ki diğer dalda uzama meydan gelmiş. Küçük bir de tomurcuk görünüyor. Sanırım sıra onun çiçeklenmesinde.
Dallar dik uzamıyor, yanlara uzuyor.
İki orkidem var biri beyaz biri pembe. Beyaz olan orkidem bu sene ana dalından 2 tane yana doğru uzun dal verdi. Çiçekler bu dalların üzerinde çıktı. Orkidenin yukarı doğru uzaması gerekmez mi?
***
Işığa doğru yönelme olabiliyor. Bunun önüne geçmek için sürgünler çıkarken iki üç günde bir ışığa baktığı yön değiştirilmeli. Bundan sonra çıkacak çiçek saplarında öyle yapın.
Orkidemi 2009 yılında ve çiçekli bir şekilde aldım ama çiçeklerini döktükten sonra bir daha çiçek açmadı. Çok da sağlıklı. Yaprakları parlak yeşil. Çiçek açması için ne yapmalıyım?
***
Uzun süren serin esintilere maruz kalmadıkça çiçek açmaz. Daha ne gibi hatalarınız varsa yazdıklarımı okuyun ona göre şartları düzeltin.
Ayırıp diktiğim keiki filiz cansızlaştı, pörsüdü.
Orkidemin yeni çıkardıgı filizi ayırıp diktim. Üç yaprağı ve üç kök uzantısı vardı. Cansızlaştı, yaprakları yumuşadı. Ne yapabilirim?
***
Üstüne büyük bir bir kavanoz geçirin veya olduğu gibi şeffaf bir naylona geçirin bağlayın. Kapalı durduğu sürece toprağının biraz nemli olması yeter. Sulamamalısınız. Her gün günün en serin saatlerinde açıp havalandırın ve bir hafta geçtikten sonra her gün günde bir saat açıkta tutarak ve bunu her gün bir saat arttırarak normal havaya alışmasını sağlayın. Sonunda devamlı açıkta kalacak.
Yapragın uzerınde iki tane beyaz minik lekeler fark ettim. Sonra da topragında minik minik böcekler. Az daha atıcaktım ama böcek ilacı alıp toprağa az miktarda sıktım. Meğer cok sulamaktan olmuş. Mayısta toprağını değiştireceğim. Sözde orkide bakımı yapan bir yere gittim. Orda kestane toprağından başka toprak konmaz dediler. Şimdi kafam karışmış durumda. Çünkü siz de çam kabuğu demiştiniz. Orkide cok canlı. Çiçek acacak mı? Çok sabırsızım.
***
Az daha atıcaktım demişsiniz. Sizin gibi düşünseydim evde bir bitki kalmazdı. Topraktaki minik bitler her yerde olur normaldir doğaldır zararsızdır. İlaç filan kullanmayın. Görüştüğünüz orkide bakımcısı(!) hiçbir şey bilmiyor. Orkideler için çam kabukları var, sphagnum yosunu var. En çok bunlar uygundur. Kestane toprağı da olabilir ama eleyerek hem ince hem kalın tozunu tamamen gidermelisiniz. Acele etmeyin orkideniz yavaş yavaş büyür. Çiçek açabilmesi için size düşen şey yazımda anlattığım önemli şartları sağlamaktır o kadar. Gerisi zamana kalmış.
İki tane Phlaenopsis orkidem var. Evim az ışık alıyor. Nem oranı çok düşük. Saksılarını değiştirdim. Canlı kök pek göremedim. İçi boşalmış ölü kökleri temizledim. Çam kabuğundan önceden ıslattıgım parçaları ekledim. Saksı değiştirmeyi nasıl yapmalıydım?
***
Önce gereken şartları sağlamanız şart. Ortam şartları uygun değilse orada orkideler yaşayamaz. Saksı değiştirmede köklerden sağlıklı olanları eğer eski içerikteki maddelere sıkı sıkı yapışmışsa onları ayırmaya çalışmayın. Köklerden bozulmuş olanları dipten kesebilirsiniz. Bir kısım kökler eski içerikten yapışıp tutundukları parçalarla beraber yeni içeriğe dikkatle yerleştirin. Biraz bastırın ki parçalar kökler arasına iyice girsin.
Nişanlımın aldığı orkidemin önce çiçekleri döküldü, sonra yaprağı çürüdü, sonra tam uzadı büyüdü derken dallarının en uçları buruştu ve yaprağı koptu. Yeniden açar mı? Ne yapabilirim? Neden olmuş olabilir? Önce haftada bir suluyordum. Çiçekler döküldükten sonrada iki haftada bir suluyordum. Çok kötü küf kokuyor.
***
Orkideler gerekli şartları sağlandığında gayet sağlıklı gelişim gösterir. O şartlar nelerdir ve nasıl sağlanır, yazımda etraflıca anlattım. Okuyup göreceğiniz gibi orkideler havadar ortam ister, devamlı esinti ister. Yoksa bozulurlar ölürler. Küf kokusu da havasızlıktan ve ışıksızlıktan olur.
Tavsiyeleriniz icin cok tesekkur ederim. Sizin tavsiyeler sayesinde nihayet orkidem dallandi ve tomurcuklari cikdi. Ama maalesef tomurcuklar buyuyunce ordaca kurumaya burusmaya basladi ve dokuldu, hic cicek acmadı. Neden boyle oldu?
***
Kışın sıcak ve durağan hava sebep olabilir. Esinti orkideler için çok önemli. Kış gelince insanlar orkidelerine eskisi gibi esinti sağlamıyor hiç önemsemiyor. Hava soğuk olsa bile sık sık pencereleri açmalısınız. Ya da vantilatör çalıştıracaksınız. Her gün mutlaka birkaç saat 18C derece gibi serin olmalı ve o serin vakitte üstlerine su fısfıslamalısınız esinti de olmalı. Tomurcuklar büyürken besin vermeye çok daha az dozajda devam etmelisiniz. Tomurcuklar fındık kadar olduklarında besin vermeyi bırakmak iyi olur.
Yeni açan çiçekleri bir haftada döküldü.
Bir haftadır şöyle bir sorunla karşilaştim: Çiçek açimi bitti, aradan bir hafta geçti. Orkidem çiçeklerini dökmeye başladı. Yapraklarından biri çürüdü. Ortadan yeni yaprak geliyor. Ben yine aynı bakımı vermeye devam ediyorum. Bu kadar cabuk çiçek dökmesi normal mi?
***
Normal değil. Çiçekler en az iki ay dayanır. Muhtemelen havalandırmaya hiç dikkat etmiyor ve gereğinden fazla sıklıkta suluyorsunuzdur. Ne gibi hatalar yaptığınızı bilmeden kesin bir şey diyemem.
Gereğini yapamayacaksanız yanlış zamanda orkide almayın!
Orkideleri çok seviyorum ve yetiştirmek istiyorum. Biri küçük minyatür diğeri büyük olan 2 tane orkidem var. Özellikle tomurcuklu olan seçtim alırken. Fakat ne kadar dikkat edersem edeyim. açmış olan çiçekler duruyor fakat tomurcuklarını döktü. Haftada 1 kez su veriyorum ve özellikle toprağının kuru olduğuna özen gösterdikten sonra suluyorum. Direkt olmasa da cama yakın ve ışık alan bölgede orkide. Peki neden tomurcuklar açmadan dökülüyor? Üstelik başkalarının anlattığı gibi böceklenme de yok. Ayda 1 kez besin de veriyorum. Nolur yardım edin çok üzülüyorum.
***
Çok yanlış zamanda almışsınız. Kışın pencereleri sık sık açmıyorsunuz. Böyle bir zamanda orkideler çok farklı bir ortama gelince çiçek tomurcuklarını dökmesi gayet normaldir. Eğer günün çoğu vaktinde serin esinti sağlasaydınız yeni yerlerine adapte olabilirlerdi.
Çaydanlıktaki kalan suları bir şişede biriktirip öyle kullanıyorum (doğru mu yapıyorum bilmiyorum).
***
Kaynamış suların biriktirilip kullanılması veya musluk sularının kapağı açık kaplarda en az iki gün bekletilip klorunun üçurulması ve tortusu dibe çöktükten sonra kullanılması bütün bitkiler için iyidir.
Sularken cicekli dallardan bir tanesine yanlıslıkla carptım ve anında kırıldı. Kırılan dalın üzerinde tam 7 adet cicek var ve kendi emeklerimle çıkarttıgım cicekler bunlar. Ölürse cok üzülürüm. Kırılan dalı orkidenin saksısına, saksıdaki taşların arasına diktim. Acaba kurtarma sansı var mıdır bu dalı? Nolur ölmesin cicekli dalım. Koklenmesinin ve yaşamasının hiç bir yolu yok mu? Lütfen yardım edin!!
***
Maalesef yapacak bir şey yok. Ancak o dalı suda bekletirseniz çiçekleri birkaç hafta solmadan durabilir. Dal kırılmış olabilir ama orkidenize bir şey olmaz, gelişmeye yeni çiçek dalları çıkarmaya yıllarca devam eder. Boşuna üzülüyorsunuz.
Orkideler çiçek açınca sulama nasıl olmalı?
İki tane bir buçuk senelik orkidem var. Gayet sağlıklı gelişiyorlar. Yaprak çıkarıyorlar eskiler de sararıyor. Bir haftadır çiçek açtılar ama birinde çiçek bir haftada döküldu, öbüründen de dökülecek dıye korkuyorum.
***
Peki besin veriyor muydunuz? Hiç vermemişseniz bütün gücünü zar zor çiçek açmaya harcamıştır. Çiçeklerin çabuk dökülmelerine bu sebep olmuştur. Ya da sıcaklık ve esintisizlik. Çiçek açtığında sulamada değişiklik yapılması önemli değil. Ama gereğinden fazla sıklıkta sulamak tomurcuklarda da çiçeklerde de bozulmalara dökülmelere sebep olabilir. Orkideler çiçeklendiğinde sulama sıklığını hafifçe azaltmak iyi olur.
Dalda oluşan fideler köklenmedi.
İşyerimde baktığım iki dallı bir orkidem var. Çiçekleri döküldüktükten sonra dalı çürümeden iki dalını da budadım. Her iki dalında da fide oluştu. Yalnız fidelerin kökleri daha oluşmadı. Fidelerle ilgili ve bakımı ile ilgili bilgi alabilirsem sevinirim.
***
Serin vakitlerde (16C dereceden daha soğuk olmamak şartıyla) üstlerine su fısfıslayın ve aynı zamanda daha iyi esinti almalarını sağlayın. Bu sayede köklenme olur. Yukarda ayrıntılı bilgi var.
Ben bir orkide aldım bu benim sahip olduğum ilk orkide idi. Aldığım çiçekçi orkidenin toprağını bahçe torağı ile değiştirdiğini söyledi. Ben fazla ehemmiyet vermedim. Zamanla çiçeğini açtı. Bir zaman sonra yaprakları sarararak çok kısa bir zamanda döküldü. Ben biraz araştırdıktan sonra orkide toprağının çam ağacı kabuğu parçaları olduğunu öğrendim. Orkidemi yapraksız bedenini bahçe toprağından çıkarıp köklerini iyice yıkayarak çam kabuğunun içine diktim. Szin tarif ettiğiniz şekilde sulama ve bakımını yapıyorum. Sapların arasından çıkan filizleri taze ve canlı. Şu an ne yapmalıyım? yaşar mı? Yeniden yaprak vererek çiçek açar mı?
***
Yazdıklarıma göre her şeyi dört dörtlük yapabilirseniz ve gövde canlı ise kısa zamanda hem köklenir hem yapraklanır. Yeniden çiçek açması yılın serin mevsimlerinde bol bol uzun süreli serin esintiler alabilmesiyle mümkündür.
Pempe orkidemin çiçeklerinde beyaz böcekler var ne yapabilirim?
***
Kuvvetli su püskürtün böcekler aksın gitsin. Veya ıslak kağıt havlu ile hafifçe silerek böcekleri alın.
Verdiğiniz bilgiler çok işime yaradı. Orkidem çiçek açmaya başladı. Bizlerle paylaştığınız için çok sağolun.
Bir ay önce aldığım çiçek açmış beyaz orkidenin ilk sıradaki çiçeklerinin üzerinde lekeler oluştu. Neden leke olur? Ne yapmalıyım?
***
Önemli değil. Hem yer değişikliği etkisi, hem belki solma vakti gelmiştir. Bu sayfadaki orkide yetiştirme bilgilerine göre yanlış bir şey yapmazsanız sorun yok.
Selam orkide dostları, sizler gibi orkide sevdalısıyım. 22 tane orkidem var. Salonda yetiştiriyorum. Aslında çok uzun da olmadı. Konuyu çok uzatmadan sorumu sorayım. Lütfen birileri yardım etsin. Kurduğum düzenekte şeffaf saksıların altında çakıl taşlarım var serinlik için su koydum içine malum Söke’de oturuyorum. Havalar iyice ısınmaya başladı ama çakıl taşlarının üzerleri durgun bir ortam olduğu için bir süre sonra yosunlandı ve sanırım ortalıktaki şeffaf su kayboldu. Yosunlanmayı nasıl giderebilirim? Düzenekteki suyu devir daim olabilecek hale getirmek de çok zor bir durum.
***
Bildiğim kadarıyla orada yazın sıcaklık 40 derece dolaylarında oluyor. Bu durumda orkidelerinizin olduğu yerde yüz yüze yakın hava nemliliği ve devamlı esinti lazım. Çakıl taşları düzeneği çok yetersiz kalır. Esinti ise çok önemli. Siz en iyisi klima ve pervane vantilatör alın.
Ya arkadaşlar bişey daha diyeceğim: ben orkidelerimin sağlığına öyle bir özen gösterdim ki, sayfa sahibimizin önerilerini hep okudum ve süper oldular sağlıklılar. Renkleri görüntü on numara. Görenler mest oluyor. Çok fotojenikler çok da sağlıklı gözüküyorlar maşallah. Çiçklerini yaklaşık üç buçuk ay oldu dökmediler ve de daha yenileri çıktı ama yukarda yazdğım sorunumu da çözmem gerekiyor.
Yaklaşık ben alalı 3,5 ay oldu çiçekleri açıktı yani öncesi varmıştır belki. 4 aydır çiçekli haldeler. Ne kadar zaman üzerindeki çiçekleri muhafaza eder? Bu çiçekler dökülmeyecek miydi, çiçek dökülmeyi ve solmayı buna mı bağlamalıyım? Buna mukabilen daha rahat mı olmalıyım? İkinci sorum ise ortam şartları hızla kötüye gitti nemlilik azaldı ısı arttı, ki ben daha sık sulamaya çalışıyorum bu yüzden mi çiçek dökmeye solmaya başladılar?
***
Orkide çiçekleri havası yüksek nemli ortamda bulunmak ve yakıcı güneş ışınlarından korunmak şartıyla dört ay kadar dayanır, sonra solup dökülürler. Sizinkilerin bozulmaları normal. Hiçbir sorun yok.
Bende dal halinde orkide var ama kökü falan yok. Nasıl çoğaltabılırım? İlk defa beslicem hiç birşey bilmiyorum. Şu anda suyun içine koydum belki kök olur diye.
***
Vazoluk orkidelerden fide oluşturmak çok zayıf bir ihtimal. Yukarda anlatmıştım orayı okuyun.
Selamlar hep sizin tavsiyelerinizle orkidemi cok sukurki iyi hale getirdim. Bundan dolayi size cok cok tesekkur ediyorum. Orkidem tomurcuklamis insallah cicek acicak. Yine sorum olcak size. Orkidem ust tarafdan yeni yapraklar cikardi ve eski 2 yaprakla yeni yaraklar arasindan yeni kökler cikmaya baslamis. 5-6 tane her tarafindan kök cıkacak galiba. Ama cicek acan dalda aynı yerde yani yeni cıkan köklerin yanında. Ben boyleyken coğaltma nasıl yapa blirim? Yani ne yapmalıyım dokunmasam nolur? yada ayırsam mı?
***
Acele etmeye gerek yok. Çiçekler solunca yaparsınız. Hem keikilerin kökleri daha da güçlenmiş olur.
Benim de orkidem var ama tomurcuklari artik acmiyor, tam tersine acan tomurcuklar da kapaniyor yavas yavaş. Neden oyle oluyor anlamadim.
***
Yer değişikliğinde böyle sorunlar oldukça sık yaşanır. Bu sayfayı daha önceden okusaydınız başta tedbir alırdınız böyle olmazdı.
Benim pembe renkli bir orkidem var. Orkidemi şubat ayında aldım. O aydan beri orkidemin üzerinde çiçekler vardı. Birkaç gün önce köklerinin içinde bir solucan gördüm ve ince uçlu bir aletle almaya çalıştım, alamadım. İki günden beri çiçeklerini dökmeye başladı ve çiçek çıkan bir dalı da nerdeyse 5 cm. kadar sarardı. Bir şey olacak diye çok korkuyorum.
***
Çiçeklerin solması ve çiçek sapının kuruması normaldir bunda problemli bir şey yok. Solucanları temizlemek isterseniz saksıyı bir kova su içine batırın. Böylece karanlıkta bir saat içinde bütün solucanlar dışarı çıkar. Sonra suyunu iyice süzün ve toprağın çabuk kuruması için daha fazla esintili olan yerde tutun.
Esim bana orkideleri sevdigm icin beyaz bir orkide almis bugün lakin cicekleri bana pek iç acici gelmedi. İki dalinda da cicek bol ama iki tane ciceginde cillenmis gibi siyah noktalar var. İyi bir orkide satın alırken nelere dikkat etmeliyiz? En azlndan degstirme sansim varken henüz degstiririm.
***
Eğer yapraklarındaki canlılıkta kusur yoksa sadece iki çiçekte gördüğünüz ufak tefek pürüzler için değiştirmenize gerek yok. Çiçekler zamanla bozulup solarlar.
Benim de 6 ay kadar önçe eşimin hediye ettiği beyaz üstü mor benekli çiçekleri olan ve 3 alında da çiçekleri olan bir orkidem oldu. Besin hariç her türlü şartı yerine getirmeye çalıştım. Çiçekleri bir aya varmadan döküldü saplarını kesip tarçın sürdüm. Saplardan birinde boğum yerlerinden 2 yaprak uzamaya başladı diğer 2 sap aynı ve yeni bir yaprak çıkardı kökten. O da diğerleri kadar büyüdü. Benim merak ettiğim açaba çiçek açar mı? Hiç bir değişim yok. Besinini de hala alamadım. Acaba bundan dolayı mı açmıyor orkidem?
***
Şimdi çiçek açmasının hiç zamanı değil. Siz hemen bitki besini alın vermeye başlayın. Sonbaharda serin esintilerde gün içinde ne kadar sık ve ne kadar uzun süre serin esinti alırsa çiçek açma ihtimali o kadar yükselir. ama o zamana kadar güzelce beslemeniz şart.
Tatile giderken orkideye ne yapmalı?
Benim 3 aylık 2 dallı mini bir orkidem var. Dallardan birindeki tüm çiçekler döküldü ve o dal kırmızı bir renk almaya başladı. Diğer dalda hala çiçek var ve yeni yapraklar da çıkıyor. Bu kızaran dal için ne yapmalıyım? Uzun süreli tatile giderken orkidem için ne yapmamı tavsiye edersiniz?
***
Dal kızarsın veya kızarmasın, ne yapılmalı yazımın içinde anlatmıştım. Uzun süreli tatile giderken orkidenizi ona iyi bakacak bir tanıdığınıza emanet edin.
Dış kökleri kesmeli miyim?
Benim orkidemin çiçek veren dalını çiçeklerini dökünce yardımcımız kökden kesmiş. Yaklaşık 1 yıldır çiçek verecek dalı cıkmıyor. Son dönemde yaprakları cok güzelleşti pencere kenarında duruyor. Suyuna bakım besini katıyorum. Yapraklarının arasından son 2 aydır sürekli kök cıkartıyor ve o köklerde cok sağlıklı görünüyor ama bir türlü yukarı dogru uzayan cicek acacak bir dal vermiyor. Ne yapmam lazım? Bu yeni sürdüğü kökleri kesersem bir faydası olur mu dal cıkarması için?
***
O kökleri sakın kesmeyin. Yerini sevmiş ki havai kökleri sağlıklı uzayabiliyor. Çiçek açması ilkbaharda veya sonbaharda çok sık serin esintilere maruz kalabilmesine bağlı.
Yapışan damla sıvı.
Bugün orkidemin yaprakllarinda elime yapisan birseyler gördüm, nasil anlatacagimi bilemiyorum ama elimi yapraklarina dokundugumda yapisan birsey oldugunu gördüm, bu neyden olabilir? lütfen bu konudada bana yardimci olun… tesekkürler!
***
Yeni gelişimlerde olması sağlık belirtisidir. Ama yeni gelişimler yoksa bir tür yaprak bitleri öyle yapışkanlıklara sebep olur. Yaprakları her gün ıslak bezle güzelce silin temizleyin. Orkidelerinizi temiz tutun bitler yapraklara zarar vermesin.
Orkideler ne kadar dal çıkarabilirler? Hep iki dallı gördüm. Daha fazla çıkarırlar mı?
***
Hayır hiç sanmıyorum. Ancak geniş bir saksıda birden fazla sayıda orkide yetiştirmelisiniz başka çare yok.
Orkidenin çiçeği kaç ay solmadan duruyor dalında?
Benimki 2 aya yakindir hala uzerinde acaba ne zaman solmaya basliycak diye merak ediyorum.
***
Phalaenopsis orkidelerinden çiçekler dört ay kadar solmadan durabilir. Orkideyi değerli kılan şey de zaten sadece bu özelliğidir. Başka bir önemi yok.
Benim orkidemin dört tane büyük çiçeği vardı. Daha önce hiç orkide bakmamıştım. Aldıktan sonra 2 tane daha yaprak büyümeye başladı. 2-3 ay içinde çiçekleri döküldü. Tarif ettiğiniz şekilde üçüncü boğumun üzerinden kestim ve haftada bir sulamaya devam ettim. Kestiğim yere tarçın da sürdüm. Ancak üçüncü boğumun altındaki sap üstten sararmaya başladı. Ne yapmalıyım? 2. boğumun üzerin tekrar kessem olur mu?
***
Hiçbir şey yapmayın. Bırakın kuruyacağı yere kadar kurusun. Çiçek açmaya ihtiyaç duyarsa yeni sap çıkarır. Kesilen sapları herkes çok önemsiyor ama değmez.
Çiçeğin içinde böcekler.
Dört tane buyuk orkıdem var. İki tanesı beyaz yalnız beyaz olanın cıcek kısımlarında alt tarafında kucuk bocekler yerlesmıs sankı cıcegın ıcınde yasıyorlarmıs gibi. Bugun kontrol ederken elıme yapıskan bır sıvı geldi. Böcekler sanki guve gıbı kucuk sıyahlar cıcegın ıcıne yerleşmişler. Nasıl kurtulabilirim?
***
Sizin oralarda çeşit çeşit orkideler bulunabilir. Renkle cins tür ayrımı olmaz. Her türün her cinsin beyaz çiçeklisi olabilir. Bazı bitkilerin çiçeklerinde balözü salgılanır, bazı böcekler gelir o balözü ile beslenir. Sizdeki sorunun sebebi bu olabilir. Başka bir bilgim yok. Kurtulmak için ucu pamuklu kulak temizleme çubuğu ile o böcekleri tek tek ayıklamanızı tavsiye ederim. İlaçlar yapraklara zarar vermez ama çiçekleri bozar. Veya oradaki bilen kişilere sormalısınız orkide çiçeklerine zarar vermeyen bir bitki biti ilacı var mı diye.
Merhaba ben üç ay once iki tane iki dalli orkideler aldim. Ama hemen ciceklerini dokmeye basladi, yapraklari da curur gibi oldu. Ben de saksisini ve topragini degistirdim. simdi de yapraklarinda ve ciceklerinde pamuklu yapisik bocekler cikti. Ne yapmam gerekiyor?
***
Islak bezle temizleyin. iki saksı orkide için ilaç aramaya hiç gerek yok.
Orkidemin bir sapındaki çiçekler sararıp döküldü. Kökleri de çürümüş gibi ne yapmam gerekir? Acaba orkidem eski haline döner mi?
***
Bu sayfada verdiğim bilgilere göre şartlarda bakabilirseniz düzelebilir.
Orkidemin ciceklerinde bitler var. Beyaz ve pamuk gibi görünüyürlar. Hepsi birer birer ölüyorlar. Bitlerin ciceklerde olusmasi neyden kaynaklaniyor?
***
Kendi kendilerine peyda olmazlar. Bir iki tane bir yerden gelse zamanla ürerler. Yapmanız gereken şey o bitleri ıslak bezle silip gidermenizdir.
Yapraklara dokunduğumda yapış yapış bir sıvı var damlacıklar halinde çiçeğinde, sapında bile var. O damlacıklar nedir?
***
Ya sağlığının çok iyi olduğundan dolayı olur ya da küçük bit türü parazitlerden kaynaklanyor. Sebep ne olursa olsun ıslak bezle iyice silin temizleyin. Yoksa mantar hastalıkları olur.
Lila renkli 3 köklü 80 cm kadar boyu olan çok sevdiğm orkidemin en üst uzantısında hastalanma gibi çiçeklerin ortalarında yaklaşık 5 mm ye yakın delikler oluştu. Sanırım böceklendi. Deliklerin yakınlarında nokta nokta böcek gibi şeyler var. Bu konuda ne yapabilirim bana yardımcı olur musunuz?
***
Böcek olup olmadığını anlamıyor musunuz? Dikkatle bakın ıslak bir bezle böcekleri silin temizleyin. Belki de mesele çiçeklerin solmaya başlamasıyla ilgilidir. Direkt solma yerine bazen kısım kısım bozulmalar başgösterebilir.
Benim orkidemin dalları uç kısımlarından itibaren kurumaya başladı. Sararan yerlerinden kestim ama sararmaya devam ediyor. Neden olabilir ne yapmalıyım?
***
Normaldir. Bir şey yapmanıza gerek yok. Bozulan yerleri kesebilirsiniz.
Benim orkidemin çiçeklerinde lekelenmeler var sanki çürüyormuş gibi yaprağının biriside çürüyüp düştü sizi yeni tanıdım tavsiyelerinizi uygulamaya çalışacağım.
Benim mini orkidem var. yaprakları parlak yeşil. sadece en alttaki yapragı biraz büzüştü. çiçekleri döküldükten sonra dallarını kesmem gerekiyormuş ben kesmedim. sonra sararıp kurudular ben de kestim. tekrar uzarmı bilmiyorum . saksısı çok küçük kökleri saksıdan çıktı gittikçede uzuyor. tekrar çiçek açmasını istiyorum.
***
Bunlara da tamamen aynı bakım gerekiyor. Yeni sap çıkarıp çiçek açması serin mevsimlerde uzun süre serin esintiler alabilmesi sayesinde olur.
Merhaba ben Brezilya/Sao Paulo’da yaşıyorum. Bahçemde 25 tane orkidem var. Hepsi de bibirinden farklı, bunların 9 tanesi minyatür orkide. Burada kışın gece 8-10 derece civarında oluyor. Gündüz ise 10-15 derece arası. Bu ısı orkideler için ideal midir? 30-35 dk direkt güneş ışını almaları zarar verir mi? Daha sonra gölge oluyor. Burada orkideleri genelde japonlar yetiştiriyor ve onların söyledikleri her akşam yapraklarına ve köklerine su püskürtmeniz çok fayda sağlar diyorlar. Orkideler için hazır vitamin sularını da 15 günde bir köklerine dökmenizin faydalı olacağını söylüyorlar. Güneşte orkideyi kesinlikle sulamayın diyorlar. Kendim haftada 2 gün akşamları nemlendirme yapıyorum bunun faydası olur mu?
***
Çok faydalı tavsiyeler vermişler. Kışın orkideleriniz o kadar serinde güzelce dinlenirler. Daha iyi olurlar. O kadar güneşin zararı olmaz. Farklı türlerden orkideleriniz varsa her birinin ihtiyaçları farklı olabiliyor dikkat edin türleri iyi tanıyın ona göre bilgi araştırın.
Kökten yavru verdi. Ayırmalı mıyım?
Kökten yavru nadiren çıkar demişsiniz benim orkidem kokten yavru verdi ve şimdi dört yaprağı var. Bu iyi bir şey midir ve artık ayırmalı mıyım?
***
Ayırmaya hiç gerek yok. Daha zengin görünür daha çok çiçek açabilir. Ayırmaya çalışsanız hem ana bitkinin hem yavru bitkinin ölme riski çok yüksek.
Orkidemin üst yaprakları çıkınca altaki en eski üç yaprağı sarardı ve soluyor. Bu neden bunları kesmeli miyim?
***
Kesmeyin kendiliğinden kurumaları lazım. Normalde bir yeni yaprak açınca en eski bir yapraktaki besinler geri çekilir, o yaprak kurur. Normaldir.
Benim phalaenopsis orkidelerim var. Bunu cogaltmak icin ne yapabilirim? Karisim yaparak cicek renklerini degistirmek mumkun mu?
***
Çoğaltma mevzusu yukarda yazılı. Bahsettiğiniz karışım ise mümkün değil.
Dediğiniz gibi orkide bakımı gercekten sabır gerektiren bir hobi. Ama maalesef ki biz bayanlar ne kadar zorlansak da vazgeçemiyoruz bu tutkudan. Bu zamana kadar 15e yakın orkidem oldu fakat hiçbirini yasatamadim. Şimdi ise 3 adet yapraklarını tamamen dökmüş hiç dalı olmayan ama kökleri yeşil ve sert bu sevimsiz orkidelerimi tekrar sevimli hale getirebilir miyim? Yasama şansı var mıdır? Ayrıca aldığımdan beri hiç toprak ve saksini da değiştirmedim. Lütfen atın demeyin belki bir umut yaşayabilirim, ne dersiniz? İlginiz icin şimdiden teşekkür ederim, saglicakla kalın.
***
Tavsiyeme uyan çok kişi iyi sonuç aldı. Çok kişi teşekkür etti. Mail yazarak orkidelerinin resimlerini gönderenler oluyor. Bu sayfada gereken şartları okuyabilirsiniz. Nerede yanlışlık yapmışsınız tespit edebilirsiniz. Anlattığım şekilde bakımına devam ederseniz birkaç hafta içinde sağlıklı ve güçlü bir gelişim gösterir.
Ben 6 ay önce orkidemden kestiğim dalları atmadım ve menekşe saksımın kenarına soktum. 2 ay öncesinde birinin dibinden diğerinin hem dibinden hem dal ucundan birkaç yaprak ve kök verdiğini gördüm. Bunları pet şişeye ve normal çiçek toprağına diktim. Kutunun altını deldim ve tavsiyeniz üzerine dibi hava alacak şekilde bir kaba oturttum, gayet sağlıklı görünüyorlar. Ama bu kapta durmaları ne kadar doğru? Ne yapmalıyım? Geçenki cevabınızdan sonra diğer, büyük orkideyi ikinci saksıdan çıkardım, taşlarla süslediğim kaba oturttum. Şeffaf saksı suyla temas etmiyor. Dibini kontrol ediyorum nemli görünüyor. Fakat fazlasıyla kök çıkarmış ve ben başka saksıya almaya asla cesaret edemiyorum. Öna birşey olursa ben çok ama çok üzülürüm, çok emek verdim çok seviyorum. Ayrıca manevi değeri paha biçilemez benim için. :) Gerçekten orkide bir tutku buna inanıyorum, saygılar.
***
Bilmeden bir şey yapmışsınız, o dallarda fideler oluşmuş. Sizi tebrik ederim. Dalda oluşan fidelerin nasıl ayrılıp dikileceğini yukardaki açıklamalardan okuyabilirsiniz. Normal çiçek toprağında o dal fideleri yaşayamaz. Orkide toprağı lazım. Zonguldak havası yeterince nemlidir. Havayı nemlendirmek için sadece pencereleri mümkün olduğunca sık açın orkidenize dışardan esinti gelsin. Çok güzel canlanırlar. Saksı değiştirmekten korkmayın. Orkideler gereken artlarda bakılırsa saksı toprak değişiminden hiç etkilenmezler.
Merhaba, öncelikle böyle güzel ve kıymetli bilgilerin bulunduğu bir site hazırladığınız için teşekkürler. 2 ay önce aldığım orkidemin çiçeklerinde minik siyah benekler vardı. Şimdi ise bu siyah benekler hem artıyor hem de büyüyor. Sanki oraları birşey yemiş gibi yırtılmalar oluyor. Bunun sebebi ne olabilir,bunun için ne yapmalıyım? Teşekkür ederim…
***
Orkide çiçeklerinin en güzel görünümü ilk ay içinde olur. Sonra yavaş yavaş güzellik azalmaya başlar. Duruma göre 3 veya 4 ay dayanabilirler. Siz aldığınız zaman kim bilir çiçekler ne kadarlıktı.. Yani normaldir, elbettte çiçekler solar. Havasız ortamda fazlaca sulamak da zararlıdır.
Benim orkidemin çiçek kısmında ve yapraklarında unlu / pamuklu bit denen böcekler oluşuyor.
Çiçekçinin verdiği spreyi sıktım. Ancak bu tomurcuklarının da ölmesine sebep oldu. Şu an üzerinde hiç çiçeği yok. Yeni küçük bir tomucuk verdi. Onun üzerinde de bir sürü küçük beyaz bitlerden var. Ne yapabilirim bu bitlerden kurtulmak için? Yardımcı olursanız çok sevinirim.
***
Bu her bitkide böyle. Özel bit ilaçları yapraklara, filizlere hiç zarar vermez ama çiçekleri soldurur, tomurcukları kurutur. Hem evde bir iki saksı orkide için ilaçlamaya hiç gerek yok. Şimdi küçük sert bir fırçayı alkol, ispirto veya kolonya ile ıslatıp bitleri kazımaya çalışın. Sonra da ıslak bezle tertemiz silin. Siz eğer en azından haftada bir yaprakları güzelce silseydiniz bitlenmezdi. Bundan sonra orkidelerinizi çocukları yıkar gibi yıkayın silin tertemiz tutun. Onların da temizliğe ihtiyacı var. Pamuklu bitler o kadar hantal ve yavaştır ki siz ayda bir bile temizlik yapsaydınız orkidenizde asla barınamazlardı.
Orkidemin kökleri saksıdan baya dışarıya taştı biraz fazla sulamadan dolayı saksı içi kökler çürüdü ama yeni kök oluşumu başladı. Saksısını değişsem zararı olur mu? Çiçekleri var ama dökülmeye başladı.
***
Eğer gerekiyorsa değiştirin. Zararı olmaz.
Nemlilik olsun diye çamaşırları orkidemin oldugu yere seriyorum. Gerçekten de işe yarıyor. Çok nemli hava oluyor ama içeri girince deterjan kokuyor. Çiçekler, tomurcuklar bundan mı dökülüyor?
***
Çamaşır fikri iyi fikir. Deterjan kokusu zarar vermez ama esintisizlik büyük zarar verir. Başka sebep aramayın.
Günlük yer değiştirmeler.
Bizim kendi seralarmız var. Sebze yetiştiriyoruz. Orkidelerin olduğu odada güneş en fazla 15 dk vuruyor. Orkidelerimi güneşli havada seraya getirsem akşama tekrar eve getirsem küserler mi? Yerini değişirsen hemen küsüyormuş.
***
İkide birde yer değiştirmek hiç iyi değil. Evde yeri gündüz boyu şiddetli aydınlık oluyorsa az güneş gelse bile yeterli.
Benim orkidem gayet sağlıklı bir gelişim izlemekteydi. Aldığımdan beri de bir sürü yeni yapraklar çıkardı. Yaklaşık olarak dört yeni filiz verdi ve çiçekleri sırayla açtı. Tam düzenli olarak sulamasına dikkat ederken ısıya da önem verdim. Ancak en eski çiçeği yapraklarını kapadı. Adeta akşam sefası modunda içine doğru kapandı ve boynunu büktü hafif bir sararma da söz konusudur. Solma aşamasında mı eğer öyleyse ne yapmam gerekir? Kendisi mi düşecek ben mi koparmalıyım? Öbür çiçekleri de solar mı -ki gayet canlı gözüküyorlar-? Peki her şey yolundayken aniden solmasının sebebi nedir? En kısa zamanda cevabınızı bekliyorum. Yardımınıza ihtiyacım var.
***
Çiçekler belirli bir zaman sonra solar gider normaldir. Belki de eviniz fazla sıcak ve havasızsa, bu gerçi daha kuvvetli ihtimal. Esintisizlik orkidelerin düşmanıdır. Serin bir yerde tutun sık sık hava aldırın.
Peki öbür çiçekler de sırayla solacak mı?
***
Her çiçek solar. Çiçeklerin ne kadar dayanabileceği ortam şartlarına bağlı, bitkinin önceden alıp depoladığı besinlere bağlı. Nemli hava esintileri orkidelere hayat verir. Kötü şartlarda bir iki haftada, uygun şartlarda üç dört ayda orkide çiçekleri solar.
Benim orkidelerimin bir kısım kökleri saksının içinde değil, yaprakların altında yeşil uzun köke benziyen şeyler var. Bunları ne yapmalıyım, acaba kesmeli miyim? Orkidelerin saksıları değismeli midir, büyük bir saksıya alınmalı mıdır?
***
Onlar dış kökler. Aerial roots. Çok önemli. Orkide onların sayesinde nefes alır. Eğer kuvvetli ışık, bir parça güneş alırlarsa yeniden çiçek açmada bunların etkisi büyük. Önemli olan hava kökleri olduğu için saksı değiştirmek pek önemli değil ama iki yıl bir toprağını tazeleyin, saksı içinde kökler fazla çoğalmışsa daha büyük saksı o zaman lazım.
Yapraklarda delikler
Bir yıllık bir orkidem var. Bütün çiçekleri döküldü 2 dalı kaldı. Dalları belirtilen yerlerinden kestim ama hiç çiçeklenmedi. Bol yaprak oluşmaya başladı. Son dönemde dalında da yaprak oluşumu yaptı fakat 15 gündür tüm yapraklarında küçük delikler oluşmaya başladı. Dalda oluşan yeni oluşan minik yapraklarda da bu deliklerden mevcut. Deliklerin kenarları kuru. Böcek görmedim. Ne yapmam gerekir?
***
Bunun farklı farklı sebepleri olabiliyor. Size tavsiyem orkide bakımını bu sayfada anlattığım gibi eksiksiz yapın. Haftada en az bir defa yapraklarının altını üstünü ıslak bezle iyice silin. Saksı içinde kenarları biraz eşeleyerek kontrol edin sülüğe benzeyen sümüklüböcekler olabiliyor.
2 hafta önce hediye gelen orkidemin bir yaprağı hariç tüm yaprakları yumşadı ve döküldü. Bir tomurcuk açmak üzere. Diğer tomurcuklar döküldü. Yeni bir tane yaprak çıkıyor ama o da yumuşamaya başlamış. Ne yapmalıyım? Yaprakların yumşamasına ne sebep olmuş olabilir?
***
Kışın sıcak ve esintisiz havasız ortamlara alınan bitkilerde böyle bozulmalar, ölümler görülür. Normal bir şeydir. Gerçi size hediye gelmiş ama aklınızda bulunsun. Sonbahar – ilkbahar arasında evinize yeni bitki almayın adapte olamazlar alışamazlar.
2,5 yıl önce aldığım orkidemin muhteşem bir görüntüsü vardı. Kimse gerçek olduğuna inanmıyordu. Aldıktan bir yıl sonra çiçekleri düştü, dalını ikinci boğumundan kestim fakat kurudu. Başka bir orkide de almak istemedim çünkü kendi çiçeğim kadar güzel bir orkide asla bulamadım. 1,5 yıl sabrettim 3 tane yaprak çıkardı büyüdüler ama bir türlü dal vermedi. Neyse 3 hafta önce dal çıkarttı mutluluktan havalara uçtum. Sabrımın cevabını aldım. Yalnız mütiş hızlı uzuyor. 3-4 haftada 16 cm boyu oldu. Sormak istediğim kırılmaması için bu dalı bir şey ile desteklemem gerekiyor mu ve hangi safhada bunu yapmalıyım?
***
Evet, falanopsis orkidelerinden güzellerini bulmak şansa kalmış. Her yerde gördüğüm çeşitler benim de hoşuma gitmiyor. Bir değneğe bağlanabilir ama bağlarken eğri dalı düzeltmeye çalışırsanız kolayca kırılır. Buna dikkat edin. Ne zamanına gelince, dal dik uzuyorsa yanlara yatmaya başlamadan önce bağlayabilirsiniz. Ya da birkaç günde bir yönünü çevirin. Yoksa devamlı ışık yönüne meyleder eğik olur.
Phalaenopsis orkide yıl içerisinde kaç defa çiçek verir?
***
Çoğu türler yılda bir defa. Türüne göre yılda iki veya üç defa çiçeklendirebilmeniz mümkün ama zor. Phalaenopsisler birkaç hafta serin esintilere maruz kalırsa çiçek açmaya girişiyor. Bu şartı Adanada en kolay sonbahar – ilkbahar arasında sağlayabilirsiniz.
Toprakta kökler çürür.
Phalaenopsis orkidemin toprağını değiştirdim. İki hafta sonra yeni çıkan yaprağın çürüdüğünü farkettim. Köklerini kontrol ettim çoğu çürümüştü. Steril bir bıcakla temizledim iki dal kadar kaldı. Sonra kestiğim yerlere tarcın sürdüm tekrar saksıya diktim acaba doğru mu yaptım?
***
Nasıl toprak kullandınız? Normal bitki topraklarında orkideler yaşayamaz. Orkideler için özel çam kabukları var.
Merhaba bana da arkadaşlarımın hediye ettigi orkidem var tabi bana geldiğinde çok güzel çiçekleri vardı sonra kurudular döküldüler. 9 aydır yeniden çiçek açmadılar. Yeri serin ve güneş görüyor. Yanında yavru bir fide var. O fidede tek bir küçük yaprak var. O yaprakta da büyüme göremiyorum. Ne yapabilirim? Yeni orkideler için özel besinlerden aldım henüz bir kez kullandım.
***
Yazımın en başında dediğim gibi esinti ve hava nemliliği ister. Esinti olmazsa hiçbir şey beklemeyin. Esinti sağlamak şartıyla bitki besini güçlendirir sağlığı için şart. Esinti yoksa besinler hiç işe yaramaz.
Ben dün çiçek çoşturan sıvı gübre aldım fakat bütün çicekli bitkiler için. Benim orkidem bir tane 3 sulamada bir besin verin demiştiniz ama 1 litre suya bir kapaktan az döküp sulasam altına başka kap koyup suyunu alsam onuda menekşelere döksem olur mu?
***
Olur elbette. Miktarı aynen tarifteki ölçülerde olmalı. Sıklığı ise her 4 sulamada bir yapın.
Annemlerin bahçesinden çam ağacının kabuklarını ıslattım. Bir gece ıslak kaldı sonra da 120 derece fırınladım. Kabukları ufattım. Saksımı dezenfekte ettim. Kuruyan kökleri steril bir bıcakla kestim, tarçın sürdüm, saksıya diktim. Fakat bir hafta sonra bütün kökleri çürüdü. Tekrar çürüyen kökleri kestim, tarcın sürdüm. Bir yerde okuduğum yazıya göe kökleri yosun sarılırsa köklenme olur yazıyordu. Bana yardım ederseniz sevinirim. Orkidem çok kötü durumda.
***
Sizin orkidede derman kalmamış. Mutlaka hem çok suluyor hem de hiç esintisiz yerde tutuyorsunuz. Hiç sulamayın dışarda açık havada tutun. 20 gün kadar hiç sulamayın. Sıcaklık +4 dereceden aşağı düşmedikçe dışarda kalsın. Sonra özel orkide toprağı satın alın ona dikin sulayın. Yine bir müddet dışarda tutun. Evinize aldığınızda bu sefer esintisiz bırakmayın. saksının altında birkaç tane büyük delikler olmak kesinlikle şarttır. Uzman sandığınız kişilerin tavsiyelerine inanmayın o tavsiyelerin acı sonuçlarını bizzat yaşayarak görüyorsunuz. Köklenme için yukarda bilgi mevcut orayı okuyun.
Siz çamlardan bir şey yapmaya çalışsanız aynısı olmaz. Orkideler için hazırlanan çam kabuklarının suyu sünger gibi emme ve kolayca buharlaştırma özelliği var.
Orkidemin çiçek açıcak olan tomurcuğu sarardı bunun sebebi ne olabilir?
***
Havalar soğudu.. evlerde kalorifer, soba, klima vb ısıtıcılar kullanılıyor pencereler sık açılmıyor. Böyle değişiklikler orkidelerin sağlığını bozar çünkü hiç sevmedikleri durağan, boğucu, hareketsiz, sıcak, nemli havada yaşayamazlar. Buradaki bakım bilgilerini okuyun hiçbir kusurunuz yoksa tekrar sorun.
Kökten yeni bir dal çıkarttı. Biz de eski dalı köke yakınca bir yerden kestik. Yeni dal sağlıklı bir şekilde büyüdü ve tomurcuklar vermeye başladı. 6 tomurcuğunu da çürüterek döktü. Dala, tomurcuklara ve yapraklarına su püskürtüyorum ama dökülmenin önüne geçemedim. Yardımcı olabilir misiniz?
***
Su püskürtmek bir şey değiştirmez. Orkide esinti olmazsa nefes alamaz böyle bir özelliği var. Sizden önce soru soran Elif hanıma verdiğim cevabı okuyun.
Birkaç orkidem var, bu günlerde hepsinde 2-3 çiçek var. Bu sabah bir saksımdaki orkidenin çiçekli saplarında çiğ tanesi ya da gözyaşı gibi su damlacıkları gördüm. Sulama ile bir ilgisi yok. Endişelenmeli miyim?
***
Gelişim halindeki orkidelerde oluyorsa sağlık belirtisidir. Esinti şartları mükemmelse hiç tehlikesi yok. Değilse hastalık yapar. Her zaman fazla geç kalmadan ıslak bezle silip temizleyin.
Size verdiğiniz bilgilerden dolayı teşekür ederim. Tüm orkide sevenleri bilgilerinizle aydınlatıyorsunuz. Orkideler hakkında doğru bildiğim yanlışları sayenizde düzelttim. Başarılar dilerim.
Merhaba 7 ay önce aldığım orkidem tam tomurcuklanıyordu ki sebebini anlayamadığım nedenler yüzünden yaprakları sarardı. Neler yapabilirim?
***
Sizden üç kişi önce soru yazan Elif hanıma yazdığım cevabı okuyun. Sebep belli, aynı. Yapmanız gerekenler ise orkide bakımını bu sayfadaki bilgilere göre yapmanızdır.
Yazinizi okudum. Ben yeni orkide aldim cok hevesli bir sekilde aldigim gun burda hava cok asiri soguktu. Eve gelene kadar cicekler soguktan donmustu cok uzgunum simdi ne yapmam lazim lutfen yardim edin evde iyi bir ortam hazirladim cok soguk havada nasil havalandirmaliyim?
***
Normal havalandırın. Hava ne kadar sağuk olursa olsun evdekiler pencere açmayla hemen bozulmaz. Pencereleri hiç açmıyorsanız günde 7 – 8 defa ayrı ayrı zamanlarda 10 – 20 dakikalığına vantilatör üstüne üflettirin.
Öncelikle orkidem geldiğinde sitenizi keşfettim ve 3 ay çiceklerini gördüm; bunun için gerçekten teşekkür ederim. Tüm çicekleri açtı dediklerinizi yapinca simdi son çicekleri var solmaya başladilar artık ama uçlarda yeni gelişen hatta bazi dallarin ucunda 3 tomurcuk var. Onların da gelişimi olur mu? Yoksa artik çiceklerim dökülünce kesmeli miyim anlattığınız şekilde? Bir de köklerin bazıları kurudu ben kesim yaparken toprağı yenileyip gevşetmeyi düsünüyorum. 3-4 senede saksi ve toprak değişir dediğiniz halde toprağı yenilemenin yani gevşetmenin uygun olduğunu belirtmiştiğiniz bir soruya cevaplarken biliyorum ama kökler bir tarafta yüzeyde de kurudu icerdeki sikisikliktan diye düsündüm ne dersiniz hakli miyim? Çünkü sanırım önce içten başladı. Kurumayı oluşturan başka bir etken olabilir mi? Bir de kuruyanlarıda kesip dikerim diye düşündüm. Okuduğum yazılarınızda böyle bir yorum yaptım ama genede hata yapmak istemiyorum yardımlarınız için teşekkürler ve iyi günler dilerim…
***
Üç dört yılda bir demişsem belki sorunun toprakla ilgili olamayacağını belirtmek için öyle demişimdir. Bazı bitkilerde eski yaprakların ölmeleri gibi eski kökler de ölebiliyor normaldir. Bunu kafanıza takmayın. En önemli şey sağlıklı bir şekilde yeni yapraklanmaların yeni köklenmelerin olabilmesidir. İsterseniz gerekli gördüğünüz zaman sökersiniz bozuk kökleri ayıklarsınız yeniden dikersiniz, bu arada isterseniz daha sağlıklı yeni orkide toprağına dikersiniz. Diğer sorularınıza cevap vermiyorum çünkü benzer sorulara verdiğim cevapları okumuşsunuz. Siz artık bu konuda tecrübeli ve bilgili sayılırsınız, her şey için onay istemenize gerek yok. Deneyin yanılın tecrübeleriniz artısın. Esinti gerekliliğini unutmayın.
Orkidelerimin yapraklarini gübreli su ile fisfislayabilir miyim, bir zarari olur mu?
Bir de ciceklerini döktükten sonra yeni tomurcuklar cok kuvvetli gelmiyor.
***
Zararı olmaz, yukarda bu konuda ayrıntılı bilgi var. Solanların hemen peşinden gelen tomurcukların pek kuvvetli olmamaları normal.
2 ay önce aldığım orkidelerde maşallah diyim herhangi bir sorun yaşamadım. Yazdıklarınız ne güzel paylaşımlar hepsini okudum (tedbirimi başlarına bir şey gelden alayım bilgileniyim dedim). Ancak dediğim gibi 2 aydır hava sıcak olmasına ve evim gerçekten sıcak olmasına ve esinti olmamasına rağmen hızla boyu uzuyor, üzerinde oldukça çiçek olmasına rağmen 5 tane daha tomurcuk veriyor. Kökler beyazlaştıktan sonra 1 gün sonra suluyorum. Yapraklarını haftada bir nemli pamukla siliyorum bunun dışında yaptığım herhangi bişey yok ne düşünürsünüz bu konuyla ilgili?
***
Birincisi, orkide ve antoryum gibi bitkileri ne zaman almak gerekiyorsa siz tam zamanında almışsınız. İlkbahar ortasında alınca sera dışı ortama kolayca adapte olurlar. İkincisi, şanslıymışsınız ki köklerinin bulunduğu ortam (yani toprak kısmı) sağlıklı ve köklere uygun bir orkide almışsınız. Üçüncüsü, orkideniz eğer phalaenopsis ise her biri farklı özellikte olur: diğer hangi tür ile hibrit edilmişse ona göre sıcağa dayanıklı olabiliyorlar. Bazı falanopsisler sıcakta dinlenmeye geçip sonbaharda aktifleşir. Eviniz dediğiniz kadar esintisiz değildir. Mutlaka yeterli hava akımları oluyordur. Esinti şart.
Orkidenin köklerinde beyaz noktalar var. Bu ciddi bir şey mi?
***
Bilmiyorum. Ne olduklarına bağlı.
Benim balkonum güneş almıyor acaba orkidemi orada yetiştirebilir miyim?
***
Orkide türüne göre değişir. Az bir parça güneş şart. Kuvvetli aydınlık varsa Phalaenopsisler için uygun olabilir. Ama kışın donup ölebilirler. Ayrıca İstanbul havası her yerde aynı değil. Mesela Şişli’de hava yoğun nemli. Yaz boyunca fazla güneş almayan balkonlarda içerdekinden daha sağlıklı olur.
COMBO orkide toprağı kullanmıştım. İçinde hiç torf yok iri taneli ve güzel. Acaba besin için hangi markayı önerirsiniz çünkü çok fazla marka var.
***
Marka önemli değil. Ya genel amaçlı bitki besini alın ya da orkide besini alın.
Orkidemi kestane toprağına dikebilir miyim?
***
Bilmiyorum. İsterseniz deneyin. Tozundan ve pirinçten küçük parçalarından tamamen arındırmalısınız.
Evime iki tane orkide geldi ama iksinin de sadece yaprakları var. Filizlendirmeyi nasıl yapabilirim?
***
Yapamazsınız hiç uğraşmayın. Vazoluk orkide çiçekleri bunlar.
Ben orkide alip yetistirmek istiyorum. bunlari tohumdan alip ekip yetistirmek olmuyor sanirim. yukarida yazmis oldugunuz bilgilerle bir orkide rahatca yetistirebilir diye dusunuyorum. bu sebepten sizden ricam bu cicegi cicekcilerden nasil bir durumda almaliyim? yani cicekcilerde genelde acmis yetismis buyumus vazoluk seklinde. yani canladirilmis bir seyin bakimi ustlenmis gibi olmak degil de onu kendim buyutmus ciceklendirmis olmak istiyorum.
***
Phalaenopsis orkideleri saksıda köklü topraklı satılıyor. Vazoluk olaran satılanlar sırf sap halindeler. Yavaş gelişen ve çok sabır isteyen bir bitkidir. Mevsimlik balkon çiçekleri gibi hızlı büyümelerini umuyorsanız hiç tavsiye etmem. Fideleri zaten satılmıyor. Olsa olsa çiçekçilerin elinde bozulmuşları bulabilirsiniz onları ise hayata döndürmek çok zor.
Bugüne kadar İnternet te birçok yerde orkidelerin su dolu bir kaba oturtularak sulama yapıldığını okumuştum. Sizin verdiğiniz bilgilere rastlayana kadar da bu uygulamama devam ettim.
Yaptığım ufak bir araştırma sonucunda Amerikan Orkideler Derneğinin sitesinde şöyle bir video buldum. Sadece İngilizce alt yazısı mevcut ama en azından sulamanın nasıl yapıldığını görselleştirdiği için paylaşmak istedim.
http://www.aos.org/Default.aspx?id=107
Size farkındalığımı arttırdığınız için teşekkürlerimi sunuyorum. Malesef internetten edindiğim her bilginin doğru olmadığını bir kez daha anlamış oldum.
***
Evet, videodan da görüldüğü gibi benim tavsiyem söz konusu. Ve o adam benim bahsettiğim şeylerden bahsediyor. Toprak yıkanması, böylece besin vermekle oluşan biriken tuzların vesaire şeylerin yıkanıp gitmesi.. Ama o kadar da basit değil. İklime, hava şartlarına göre, ortamın esintili olup olmamasına göre toprak niteliği de farklı olması gerekebilir. Kısaca orkideler için tekdüze toprak ve tekdüze sulamadan bahsedilemez.
Benim 35in üstünde orkidem var. onlari çocuğum gibi bakıyorum ve çok seviyorum. orkidelerimin dilinden anlayana kadar bir sevet harcadim. sayisini unuttum ölen orkidelerimin. en son evimi değiştirdim ve bir mucize evi cok sevdiler. hediyeler, kendi aldiklarim derken 35-40 arasi bir sayidalar. iki oğlum, bir muhabbet kuşum ve orkidelerim benim dunyam onlar. gorumcem bakamadım diye orkidekerini bana getirdi. ikisinde beyaz bocekker var. o bocekler benim orkidelerime gecer mi? Ama temizledim islak bezle. yine de korkuyorum.
***
Her gün yakından ilgilenip böcek olmasa bile ıslak bezle en azından haftada bir defa silerseniz orkidelerinizi tertemiz tutarsanız problem yok. Ama o kadar ilgilenemeyecekseniz Hollandada orkideler için her türlü ilaç var. Mutlaka uygun bir orkide böcek ilacı almalısınız orkidelerinizi ilaçlamalısınız.
Orkideler hem güzel aslında bakımı kolay çiçekler. Diğer çiçekler gibi sürekli su ve bakım isteyen bir çiçek değil. Sadece yerine alışması gerekiyor ve biraz da sabır. Ben üretmeyle ilgili bilgi almak istiyorum. Daldan ayırma ve keiki yetiştirme ilgili resim ya da video ekleyebilirseniz cok sevinirim.
***
Sağolun ben de size teşekkür ederim. O konuda da bir iki sayfa var. Zamanla daha olacak. Resimli videolu anlatımlara gerek duymuyorum.
Bugün bana bir orkide hediye geldi. Saksısı seramik ve de çiçek dibine bol miktarda çakıl taşı koymuşlar. Sulaması bu saksı için çok uygun görünmüyor. Çok çiçekli.. saksı değiştirmek de olmaz. Ne yapmalıyım? Nasıl sulama yapayım? Yukarıda anlattığınız gibi sulama yapılamaz herhalde.
***
Saksı değiştirmek olur. Bekleyin 10 gün geçsin. Hiç sulamayın ama geceleri mutlaka serin esinti alması için sabaha kadar açık pencere önünde tutun, yapraklara köklere su fısfıslayın. 10 gün geçtikten sonra toprak tamamen kurumamışsa biraz daha bekleyebilirsiniz. Sonra dibi delikli bir saksıya geçirin.
Çiçek dalı vermeyen orkideler.
İki tane orkidemin çiçek sapını kökünden geçen yıl kesmiştim (yanlış bir uygulama ile kesmişim anlaşılan). 1 seneyi geçti ama halen yeni sap vermedi. Tamamen çiçek sapından mahrumlar. Sürekli yeni yaprak, yeni kökler veriyorlar ve çok da sağlıklı yaprakları var. Ancak çiçek sapı vermiyorlar. Ne yapmam gerekiyor?
***
Gece boyunca üşümeleri lazım. Başka çare yok. İstanbul için geç kaldınız diyebilirim. Gece açık pencerelerden üstlerine rüzgar gelmeli. Razgar varsa üstlerine su fısfıslayın daha da üşüsünler. Bunun için gece boyu sabaha kadar 10C – 18C arası serinlik lazım ki istanbulda bu kadar serin hava bundan sonra olmayabilir. Şimdi olmazsa sonbaharda deneyin.
Orkidem ekim ayında cicek sapını cıkarmaya başladı. Şu an hala cicekleri var. Tomurcuk vermeye de devam ediyor. Son bir aydır her yerinde kökler cıkarıyor. Uç kısımları çiçek sapına benziyor. Bu neden oluyor?
***
Orkide köklerinin gelişimi devam ettikçe uç kısımları ok başı gibi, kalem başı gibi bir tuhaf yapıda olur. Onların doğası böyle. Yani gayet normal bir şey. Eğer bunun biyolojik, meristemik vesaire detaylarını istiyorsanız anlatmayı beceremem kusura bakmayın. :)
Merhabalar iki gün önce eşim orkide çiçeği aldı. ancak dalı bir yerden bükülmüş ve çiçekçi de tam ordan destekleyici çubuğa toka ile tutturmuş. biz bunu eve gelince farkettik ve orayı sabitlemek için biraz uğraştık tokayı çıkartınca aynı yerden bükülüyor ama kırılmadı. bükülen tarafın yukarısında kalan çiçekler iki bugün pörsümeye ve cansızlaşmaya başladı. aynı zamanda da ucundaki tomurcuk açıyor. bükülen yerin altındaki çiçek ise canlı duruyor. şimdi ben o bükülen yerden kesmeli miyim yoksa beklemeli miyim? bükülen dal normale döner mi?
***
Dönebilir de dönmeyebilir de. yeni tomurcuk da cansızlaşırsa o kısmı kesebilirsiniz.
Orkidem çiçeklerini döktüğünde sapını kesmiştim. Neredeyse bir yıl olacak henüz çiçek sapı yok ama kökleri ve yaprakları çok sağlıklı. Yeni yapraklar veriyor. Hergün vantilatörle esinti almalarını sağlıyorum. Bir arkadaşımdan duymuştum nem oluşması için poşet geçiriyormuş orkide saksısına. Bu doğru mudur?
***
Arkadaşınızın tavsiyesi yanlış ve çok zararlı. Okusanız bu sayfada bütün bilgiler mevcut. Çiçek sapı çıkarması için gece boyunca üşümesi lazım. ortalama 14C serin hava gerekiyor. Şimdi artık mevsim uygun değil. Sonbaharı bekleyeceksiniz. Eğer üşütmezseniz asla çiçek açmayacak.
Bangkok’tan küçük şişeler içinde orkideler geldi. Bunları suya koydum olmadı. Orkide toprağına koydum olmadı hepsi sonunda kurudu ve köklenmedi. En son elimde iki şişe kaldı. Bunları ne yapmalıyım?
***
O şekilde orkide almakla hata etmişsiniz. Şu an için hiçbir fikrim yok. Başka kaynaklardan bilgi araştırmalısınız.
…. ….
***
Araştırmada çok geç kaldınız. Treni kaçırdınız. Sonbahar serinlerini beklemek zorundasınız. Yukardaki çiçeklenme kısmını okuduysanız lütfen tekrar okuyun çünkü daha iyi anlaşılması için şimdi biraz değişiklik yaptım.